ترس از شکست: عامل نابودي موفقيت

آزمون و خطا معمولاً جزء اولين راه هاي برطرف کردن مشکلات زندگي است. اما با اين وجود خيلي از افراد چون خيلي از تجربه خطا واهمه دارند، از انجام آزمون خودداري مي کنند. آنها به اشتباه باور دارند همه خطاها، اشتباه و مضر هستند، درحاليکه خيلي از آنها هم لازمند و هم مي توانند کمک رسان باشند. خطا بازدهي برايتان دارد که مي تواند راه موفقيت را نشانتان دهد. فقط خطاست که افراد را وادار مي کند آزموني بهتر و جديد انجام دهند و به همين ترتيب آزمون و خطاهاي بيشتري را تجربه کنند تاجاييکه سرانجام به راه حلي بادوام و خلاقانه دست پيدا کنند. رسيدن به خطا نشانه شکست نيست، بلکه يک قدم در جهت موفقيت نهايي است. اگر خطايي نباشد، موفقيتي هم در کار نخواهد بود.

درواقع، يکي از بزرگترين بدشانسي هايي که در يک پروژه مي تواند برايتان پيش بيايد، موفقيت پيش از موعد—و در عين حال نيمه کامل و ناتمام است. وقتي چنين اتفاقي روي مي دهد، وسوسه مي شويد که روشي را که اينقدر زود نتيجه داده است را به کار ببنديد و دنبال چيز ديگري نمي رويد. بعدها، شايد رقيبي از راه مي رسد و همان فرايند کشفي که شما ناتمام ول کرديد را دنبال مي کند و به راه حلي دست پيدا مي کند که به سرعت راه حل شما را کنار مي اندازد.

7 تکنيک براي کسب موفقيت در زندگي فردي و شغلي

بيشتر افراد تمايل دارند که در زندگي به موفقيت دست پيدا کنند. آنها براي خود اهدافي را معين مي کنند و بعد براي رسيدن به آنها به شدت تلاش مي نمايند؛ اما سوالي که مي توان در اين زمينه مطرح کرد، اين است که اصلاً موفقيت چيست؟ در واقع بايد اظهار داشت که موفقيت براي افراد مختلف، مفاهيم متفاوتي را در بر دارد.


به عنوان مثال موفقيت براي صاحب يک پمپ بنزين اين است که روزانه بتواند به اتومبيل هاي بيشتري بنزين ارائه کند. از سوي ديگر کسي که به موسيقي علاقه دارد، موفقيت را در انتشار اولين آلبوم اختصاصي اش مي بيند. علاوه بر اين بايد در نظر داشت که موفقيت هميشه با پول پيوند نمي خورد. موفقيت مي تواند کسب يک نمره خوب از يک عنوان درسي مشکل باشد و يا در درست کردن يک کيک شکلاتي خوشمزه خلاصه شود.

به هر حال موفقيت در اشکال و اندازه هاي مختلف ظهور مي کند، اما هميشه يک مطلب در آن صدق مي کند: نيازمند تلاش و وقت گذاشتن مي باشد.


ممکن است هدفي را در ذهن خود دنبال کنيد، براي رسيدن به اين هدف راههاي بيشماري را در نظر داريد، شما ملزم هستيد که مناسب ترين گزينه را از ميان آنها انتخاب کنيد. در اين مقاله قصد داريم تا شما را با 7 نمونه از تکنيک هاي رسيدن به موفقيت آشنا کنيم. کاربردي بودن کليه اين متدها از نظر علمي به اثبات رسيده و شما مي توانيد با خيال راحت از آنها براي رسيدن به اهدافتان سود بريد.

طرز برخورد با افراديکه شما را تحقير مي کنند

واکنش نشان دادن در مقابل افرادي که شما را خوار کرده و ارزش هـايتـان را زير سؤال مي برند، قدري دشوار و دردناک است. گاهي اوقات زخم هايي که اينگونه افراد به شما وارد مي آورند، ممکن است تا ابد باقي بمانند.

مـن خــودم به شخصه زمانيکه به گذشته بر مي گردم افراد بســيار زيادي را به خاطر مي آورم که در برهه هاي مختلف زنـدگي مرا تحقـيــر مي کردند و ارزش ها و توانايي هايم را دسـت کـم مــي گرفتند. مطمئنـــم که همه شما تجربه اي مشـابه من داشته ايد، شايد کمتر کسي باشد که در طول زنـدگي خود با افراد اين چنيني برخورد نکرده باشد. بهترين تکــنيک اين است که ياد بگيريم به جاي اينکه برخورد تند از خود نشان بدهيم، با آنها مدارا کنيم.


در اين قسمت من چند تکنيک شخصي به شما آموزش مي دهم تا ياد بگيريد چگونه مي توان از پس اين افراد برآمد:

بايد توجه داشته باشيد که افرادي که شما را تحقير مي کنند و قصد آسيب رساندن به شما را دارند، در درجه اول بايد خودشان را بيازارند تا بتوانند شما را آزرده کنند.

بايد بدانيد که يک انسان کامروا، موفق، و با اعتماد به نفس هيچ نيازي به تحقير ديگران ندارد. شايد اين افراد از ديگران انتقادهاي سازنده اي کنند، اما هيچ گاه آنها را تحقير نمي کنند. برخي از افراد به طور کلي نظر منفي نسبت به ديگران دارند چون:

تمرين 15 دقيقه اي براي رفع استرس

بين کتابهاي داستان و نقاشي بچگي دخترم، کتابي بود که اسمش "آرامش 5 دقيقه اي" بود. اين کتاب درمورد يک فيل مادر بود که يک فنجان چاي داغ براي خودش مي ريخت، يک حمام آب داغ مي گرفت اما هرچه تلاش مي کرد نمي توانست از تقاضاهاي پشت سر هم بچه هايش فرار کند که هرکدام به طريقي تنها نياز او را در دنيا که 5 دقيقه آرامش بود، برهم مي زدند.

براي همه ما هم وضع به همين صورت است. در خانه، در راه و در محل کار، همه حسمان درگير چيزهاي مختلف است. اگر تقاضاهاي همسرمان، دوستان، فرزندمان، همکاران يا ساير نزديکان نباشد، سروصداي ناموزون راديو، تلويزيون، بيلبوردهاي تبليغاتي، ترافيک و ساخت و سازهاي درون شهري است. هميشه چيزي براي مزاحمت وجود دارد.

اين مزاحم ها هميشه و همه جا وجود دارند تاجاييکه حتي گاهي ديگر حضور آنها را متوجه نمي شويم. جسم و فکر ما طي فرايندي که سازگاري حسي ناميده مي شود، با اين تجاوزها و مزاحمت ها خو گرفته است. درواقع، ما نسبت به اين دردها بي حس شده ايم. اما چه از آن آگاه باشيم و چه نباشيم، اين دردها کماکان وجود دارند و ما را اذيت مي کنند.

ورزشهاي مخصوص مغز و فوايد آنها

تحقيقات جديد نشان مي دهد که ورزش مغز به طور منظم به ميزان قابل توجهي احتمال ابتلا به بيماري هاي مربوط به زوال عقل، مثل آلزايمر را کاهش مي دهد.

خبرنگار پزشکي، دکتر اميلي سناي، مي گويد، وقتي صحبت از فوايد ورزش منظم مغز پيش مي آيد، هيچ پاسخ قاطعي وجود ندارد. اما، او اعتقاد دارد، شواهد زيادي نشان مي دهد که فعاليت هاي تقريحي تحريک کننده ذهن خطر بيماري هاي مربوط به زوال عقل را کاهش داده و با بالا رفتن سن، به حفظ توانايي شناختي کمک مي کند.

در ژورنال پزشکي نيو انگلند، محققان به بررسي فعايت هاي تفريحي افراد سالخورده طي بيست سال، پرداختند تا ببينند اين افراد به زوال عقل مبتلا مي شوند يا خير. اين تحقيق همچنين نتيجه درگير کردن و چالش ايجاد کردن براي مغز را با انجام فعاليت هايي مثل حل کردن جدول، بازي شطرنج يا ورق، مطالعه، نوشتن تفريحي، و نواختن آلات موسيقي، نيز بررسي کرد. علاوه بر اين، محققان تاثير فعاليت هاي فيزيکي روي مغز، مثل تنيس يا گلف، شنا، رقص و کار خانه را نيز مرور کردند.

? چرا خانم‌ها به روزهاي تولد و سالگردها توجه زيادي نشان مي‌دهند؟

برخلاف باورهاي عموي که بيشتر مردم تصور مي‌کنند خود و حتي ديگران را مانند کف دستشان مي‌شناسند، يکي از موارد اساسي که هر زن و مرد با آن روبه‌رو است، شناخت ”هويت واقعي“ خويشتن است“ چرا که به‌علت پيچيده بودن شخصيت انسان‌‌ها، شناخت ”هويت و شخصيت واقعي“ خويش و اينکه ”کي هستند“ يا ”چي هستند“ بسيار مشکل بوده و به تخصص و دانائي و توانائي فراواني نياز دارد. بنابراين، شناخت ”هويت و شخصيت خويشتن“ به‌صورت عدسي، فقط به کمک کارشناسان ماهر، خيره و متخصص امکان‌پذير است بسياري از انسان‌ها معيار و ارزش‌هاي واقعي خود را نمي‌شناسند و نمي‌دانند کسيتند... و نمي‌دانند از زندگي چه مي‌خواهند و ... نمي‌توانند به موقع تصميم‌هاي لازم و قاطع بگيرند. نمي‌توانند خود را در مسير کاميابي‌ها قرار بدهند... بيشتر افراد در ترديدها، نااميدي‌ها و نگراني‌ها رها شده و سرگردان مي‌مانند.
به‌طور کلي، اگر هويت خود را به‌درستي بشناسيم و بدانيم کيستم و آن وقت همان‌طوري که هستيم، خود را بپذيريم. از کيفيت زندگي بهتري بهره‌مند مي‌شويم و زندگي مطبوعي در انتظار ما است.
به يقين، هر کسي بارها از خود پرسيده ”من کيستم“، ”هويت من کدام است؟“ تا معيارها و ارزش‌هاي واقعي خود را نشناسيم و ندانيم چه کسي هستيم و هويت خود را به‌درستي نشناسيم، هرگز قادر نخواهيم بود. درون و ذهن خود را به درستي کشف کنيم و به پرورش و گسترش آن کمک کنيم و زندگي خود را در جهت مثبت تغيير دهيم، هر فردي با تصوير ذهني و باورهايش شناخته مي‌شود، چرا که شخصيت و هويت هر کس، تحت‌تأثير تصوير ذهني و باورها شکل گرفته و ساخته مي‌شود و هر فردي با توجه به تصوير ذهني و باورها و انديشه‌هاي خود، با رويدادهاي بيروني برخورد مي‌کند و احساس‌ها و عملکرد لازم را از خود بروز مي‌دهد. حتي اگر تصوير ذهني و باورهاي ما اين باشد که فردي لايق، شايسته و موفق هستيم يا فردي بيچاره، بدبخت و ناموفق مي‌باشيم، احساس‌ها و عملکردمان در هر موردي، مطابق باورهاي‌مان عمل مي‌کنند.
به‌طور نمونه وقتي باور ما اين باشد که سوپ قورباغه چيز بدي است. از خوردن آن خودداري مي‌کنيم. بدون توجه به اينکه ممکن است سوپ قورباغه بسيار خوشمزه، جالب و مفيد باشد، ولي چون از کودکي به ما گفته‌اند قورباغه موجودي کثيف و چندش‌آور است، باورمان شده است که قورباغه موجود بدي است. بنابراين از ديدن و خوردن آن بدمان مي‌آيد.
بايد بدانيم که در اين سياره، هر انساني يگانه، بي‌همتا و محصربه‌فرد است. هويت اين انسان يگانه از طريق عملکردش مورد ارزيابي و داوري قرار مي‌گيرد و شناخته مي‌شود؛ به اين معني وقتي از کسي رفتار خوب و شايسته‌اي ببينيم و آن رفتار چندين بار تکرار گردد، مي‌گوئيم آن شخص، آدم خوبي است. بنابراين از او خوشمان مي‌آيد و به او اعتماد مي‌کنيم. حتي نحوه? داوري ما نسبت به خودمان نيز، براساس رفتار و عملکردمان است.
يکي از تفاوت‌هاي مهم بين زنان و مردان، توجه به زمان جريان‌هاي زندگي و به خاطر سپردن تاريخ‌ها است. به ياد داشتن تاريخ مناسبت‌ها براي زنان همانند به خاطر سپردن موجودي بانکي براي مردان است و از اهميت فراواني برخوردار است. براي زنان، داشتن روزهاي تولد و سالگردها، اهميت دارد و با جشن گرفتن آن روزها را گرامي مي‌دارند، از نظر بيشتر مردان، توجه به روزهاي تولد و سالگردها و برگزاري جشن‌ها، بيشتر کاري کودکانه جلوه مي‌کند.
زنان از بي‌توجهي مردان به سالگردها در حيرت هستند و مردان از توجه و دقت خانم‌ها به اين مراسم، در شگفت مي‌باشند! به‌طور کلي درک چرخه? زندگي از نظر مردان و زنان متفاوت است. ثبت زمان جريان‌هاي جاري زندگي به‌صورت خودکار در ذهن صورت مي‌گيرد، ولي خانم‌ها آنها را با دقت بيشتري پي‌گيري مي‌کنند و در به يادآوري آنها حساسيت بيشتري به خرج مي‌دهند. در واقع زنان با به ياد آوردن موضوع‌هاي مورد بحث، آنها را جشن مي‌گيرند و خوشبختي خود را گرامي مي‌دارند.

? به مردان توصيه مي‌شود که:
هرگز روزهاي سالگرد، تولد و ازدواج را فراموش نکنيد. در اين روزها به همسرتان يادداشت‌هاي کوتاه و متن‌هاي عاشقانه همراه با هديه بدهيد که اثر معجزه‌آسائي دارد. آقايان بدانند وقتي زني به هسمرش مي‌گويد براي تهيه هديه، خودت را به زحمت نينداز، در واقع از ته دل مي‌خواهد آن را تهيه کنيد! در واقع مفهوم اين گفته که به خاطر من به خودت زحمت نده يعني اينکه به طور دقيق همان کار را بايد بکني!

? آقايان توجه کنند که:
از آنجائي که قدرت سازش در زنان زياد است، خيلي زود به سختي‌ها عادت مي‌کنند. ولي اگر زني تصور کند قرباني عشق خود شده است دير يا زود عليه شوهر خود قيام خواهد کرد.
? آقايان توجه کنند که:
خانم‌ها با وجود اينکه به دنبال برابري و آزادي هستن، ولي دوست دارند مورد حمايت (شوهر) قوي و محکم قرار گيرند. به اين علت زنان به مردان توانمند احترام مي‌گذارند و آنان را مورد تحسين قرار مي‌دهند؛ چرا که مي‌خواهند به او تکيه کنند. مردان هم از اينکه حامي همسرشان باشند، لذت مي‌برند. بنابراين به خانم توصيه مي‌شود به‌جاي افتخار و تکيه کردن به پدر، برادر، خواهر و ... به شوهر خود تکيه و افتخار کنند تا همسر خود را هر چه بيشتر به سوي خويش جذب نمايند.

? خانم‌ها توجه کنند که:
براي مردان پيروزي و غلبه بر مانع‌ها و حل مشکل‌ها و انجام دادن درست کارها بسيار مهم است، به‌عبارت ديگر، براي مردان بسيار اهميت دارد که کارها را درست و بدون اشتباه انجام دهند، چرا که وقتي اشتباهي کنند به غرور و خودباوري آنان لطمه وارد مي‌شود و اعتمادبه‌نفسشان متزلزل مي‌گرد و شخصيتشان زير سؤال مي‌‌رود. به اين علت مردها از اشتباه کردن متنفر هستند، از اينکه به آنان گفته شود اشتباه مي‌کنند، بدشان مي‌آيد، حتي از اينکه ديگران بفهمند که آنان اشتباه کرده‌اند، خيلي ناراحت مي‌شوند. آقايان از اينکه با ديگر مردان مقايسه شوند متنفر هستند. اگر مردي را نصيحت کنيد، احساس بي‌لياقتي مي‌کند. مردها کمتر عذرخواهي مي‌کنند. چرا که با عذرخواهي، احساس شکست مي‌کنند.

? خانم‌ها توجه کنند که:
مردان در مقابل انتقادها و سرزنش‌ها حساس بوده و واکنش نشان مي‌دهند. از کارهاي انجام يافته و نيافته‌اي درست يا نادرست خود دفاع مي‌کنند، دليل مي‌آورند، عصباني و خشمگين مي‌شوند، حتي به‌منظور رهائي از فشارهاي وارده? بيروني و دروني، ممکن است به راحتي دروغ بگويند، تا خود را از فشارها و گرفتاري‌هاي موجود نجات بدهند؛ در حالي که ممکن است خود متوجه اشتباه خود شوند، ولي از بيان آن خودداري مي‌کنند. چرا که فکر مي‌کنند با اين کارها به حفظ غرور خودباوري و اعتمادبه‌نفسشان کمک مي‌کنند. بنابراين براي اخذ نتيجه? مثبت به خانم‌ها توصيه مي‌شود بپذيرند که مردان در برابر انتقادها و سرزنش‌ها، بسيار حساس هستند و به‌جاي انتقاد از عملکرد شوهرها و به‌جاي انگشت گذاشتن روي نکته‌هاي منفي و اشتباه‌هاي همسرشان، بهتر است روي نقاط و عملکردهاي مثبت همسرشان تأکيد ورزند تا در ايجاد تعادل و توازن و در ساخت زندگي مشترک شاد و موفق، نقش سازنده? خود را ايفاء کنند.
? آقايان بدانند که:
همسرتان انتظار دارد که به پرسش‌هايش توجه کنيد و کوتاه جواب ندهيد و زماني‌که با شما حرف مي‌زند، روزنامه نخوانيد و تلويزيون تماشا نکنيد. در مورد کارهاي روزانه‌اش در مورد آشپزخانه از او پرسش کنيد به او کمک کنيد و در مورد بچه‌ها نظر او را به حساب بياوريد.
? آقايان بدانند که:
همسر شما انتظار دارد هميشه و در همه حال حامي او باشيد، حق را در مورد دوستانش، به او بدهيد و اگر از کسي ناراحت شد، جانب او را بگيريد همبستگي او را بپذيريد نه وابستگي‌اش را. خانم‌ها هم توجه کنند که مردها نيز به عشق و حمايت همسرشان نياز مبرم دارند.
? آقايان بدانند که:
همسرش دوست دارد به چهره، لباس، آشپزي، رفتار و کردارش توجه کرده و از آنها تعريف کنيد که نياز به تأييد و تشويق شما دارند، به آزادي‌هاي او احترام بگذاريد، همسرتان مي‌خواهد با هم پرواز کنيد و در اين راه به او کمک کنيد.
? خانم‌ها بدانند که:
همسرتان نياز دارد غذاهاي خوشمزه ميل کند؛ از روابط جنسي عالي، بسيار آرام مي‌گيرد و احساس خيلي خوبي نسبت به شما پيدا مي‌کند، در اين صورت است که به بسياري از نيازها و درخواست‌هاي شما جواب مثبت مي‌دهد.
? خانم‌ها توجه کنند که:
مردان همانند زنان به تحسين، حسن‌جوئي و تمجيد به‌ويژه از طرف شما نياز دارند، هر چند وانمود کنند که از تعريف بدشان مي‌آيد.
جالب است بدانيم که خانم‌ها به راحتي گريه مي‌کنند و لحظه‌اي ديگر مي‌توانند شاد باشند، در حالي که مردان فقط در مواقع ناتواني و بيچارگي به گريه مي‌افتند.
? خانم‌ها و آقاها بدانند که:
در زندگي چيزي به‌دست مي‌آوريم که انتظارش را داريم، بنابراين اگر انتظار آن را داشته باشيم که زندگي زناشوئي خوبي خواهيم داشت... يا زندگي زناشوئي بدي نصيبمان خواهد شد... يا همسرم به من خيانت خواهد کرد.. يا همسر بداخلاق و غيرقابل تحمل نصيب من مي‌گردد... يا براي بهتر شدن زندگي مشترک به‌طور حتم موفق خواهم شد... يا هر چه تلاش و کوشش کنم. زندگي مشترکمان نه تنها بهتر نمي‌شود، بلکه روز به روز بدتر مي‌گردد و ... به‌طور کلي به‌ هر چيزي که بيشتر فکر کنيم و انتظارش را بکشيم، همان براي ما اتفاق مي‌افتد؛ بنابراين با تفکر مثبت به زندگي مشترک نگاه کنيم و هميشه انتظار داشتن زندگي مشترک شاد، پرطراوت و عالي را داشته باشيم.
? خانم‌ها و آقاها توجه کنند که:
بيشتر زمان‌ها (مردان و زنان) فکر مي‌کنند که مسبب همه? درد، رنج، عذاب، ناراحتي، بيماري، فقر، ناموفق بودن و ناشاد شدن و راضي نمودن از زندگيشان، ديگري يا ديگران هستند چرا که اگر فکر کنيم که مشکل‌ها، مانع‌ها و مصيبت‌ها را خود به‌وجود آورده‌ايم. حالمان بد مي‌شود و تحت شرايط شديد رواني قرار مي‌گيريم. بنابراين در بسياري از مواقع، بسياري از علت‌هاي مشکل‌ها و مانع‌ها را به گردن ديگري مي‌اندازيم و فرافکني مي‌کنيم.
? خانم‌ها و آقاها بدانند که:
براي اينکه زندگي مشترک شاد و موفقي داشته باشيد، احساس کنيد که آدم خوشبختي هستيد، به نکته‌هاي مثبت، به دارندگي‌هاي خود و همسرتان توجه کنيد، از مقايسه? خويشتن و زندگي مشترک خود با ديگران خودداري کنيد. خود را عادت بدهيد نکته‌هاي مثبت خود و ديگران را ببينند و آنها را بيان کرده و حسن‌جوئي کنيد و بدانيد که منفي‌نگري و احساس بدبختي دائمي، مي‌تواند يک نوع بيماري رواني باشد و همانند بسياري از بيماري‌هاي ديگر براي کساني‌که معتقد به درمان‌پذيري آن هستند، قابل علاج مي‌باشد. براي درمان هر بيماري نياز به آگاهي، خواستن، تلاش و شهامت است.

- قلمرو
تکنولوژی های زبانی تکنولوژی اطلاع رسانی هستند که متخصص پرداختن به پیچیده ترین رسانۀ اطلاع رسانی در جهان ما یعنی: زبان انسانی، هستند بنابراین، این تکنولوژیها نیز اغلب تحت اصطلاح تکنولوژی زبان انسانی قرار می گیرند . زبان انسانی به شکل گفتاری و نوشتاری ظاهر میشود. در حالی که گفتار قدیمی ترین و طبیعی ترین شیوۀ ارتباطات زبانی است، با این حال ،اطلاعات پیچیده و بخش اعظم دانش انسانی در متون نوشتاری نگهداری و منتقل می شود . تکنولوژی های گفتار و متن با استفاده ازاین دو شیوۀ درک اقدام به پردازش و ایجاد زبان می کنند . اما زبان جنبه هایی نیز دارد که در میان گفتار و متن مشترک هستند از قبیل کتب فرهنگ لغت، بخش اعظم دستورزبان ، و معنی جملات . بنابراین ، بخش های بزرگی از تکنولوژی زبانی را نمی توان در زمرۀ تکنولوژی گفتار و متن قرار داد . در میان آنها تکنولوژی هایی هستند که زبان را به دانش متصل می کنند . ما نمی دانیم که چگونه زبان ، دانش و اندیشه در مغز انسان بازنمود می یابند . با این حال ، تکنولوژی های زبان ناگزیربه ایجاد سیستم های بازنمود رسمی که زبان را به مفاهیم و وظایف در دنیای واقعی پیوند می دهند، هستند . این [ تکنولوژی] میانجی و واسطی را به حوزه سریعا در حال رشد تکنولوژی دانش فراهم می کند.
ما دربرقراری ارتباط ، زبان را با دیگر شیوه های ارتباطات و دیگر رسانه های اطلاع رسانی در هم می آمیزیم. گفتار را با حالات دست و سر و صورت ترکیب می کنیم . متون دیجیتال با تصاویر و صداها ترکیب می شوند . حرکات ممکن است حاوی زبان و شکل گفتاری و نوشتاری باشند . بنابراین تکنولوژی گفتار و متن با بسیاری از تکنولوژی های دیگر که پردازش ارتباطات چند مدلی و اسناد چند رسانه ای را تسهیل می کنند، همپوشانی و تعامل دارند.
 

برای آشنایی جامع با این حوزه ، خوانندگان این مقاله رابه

ColeR.A., J.Mariani, H.Uszkoreit, G.Varile, A.Zaenen, V.Zue, A.Zampolli (Eds.) (1997)Survey of the State of the Art in Human Language Technology , Cambridge University Press and Giardini.(http://www.dfki.de/~hansu/HLT-Survey.pdf)

ارجاع می دهم.

2- كاربرد
اگر چه سیستم های LT موجود از رسیدن به قابلیت انسانی دور هستند ، با این حال کاربرد های احتمالی متعددی دارند. هدف آنهاایجاد محصولات نرم افزاری است که تاحدی دانش زبان انسانی را داشته باشند. قراراست که اینگونه محصولات زندگی مان را تغییر دهند و وجود آنها جهت بهبود تعامل میان انسان با ماشین کاملا ضروری است زیرا مانع اصلی در تعامل میان انسان و کامپیوتر صرفا وجود یک مشکل ارتباطی است . کامپیوترهای امروزی زبانمان را درک نمی کنند اما یادگیری زبان های کامپیوتری دشوار است و به ساختار اندیشه انسانی مربوط نمی شوند . حتی اگر زبانی را که ماشین درک می کند و نیزدامنۀ بحث آن بسیار محدود باشد ، باز هم ، استفاده از زبان انسانی می تواند پذیرش نرم افزار و بهره وری کاربران آن را افزایش دهد.

" تکنولوژی دوستانه" باید گوش دهد و صحبت کند
میانجی های زبان طبیعی کاربر را به برقراری ارتباط با کامپیوتر به زبان فرانسه ، انگلیسی ، آلمانی ، یا دیگر زبانهای انسانی قادر می سازند. برخی از کابردهای چنین میانجی هایی عبارتند از پرس و جوهای پایگاههای داده ای ، بازیابی اطلاعات از متون ، سیستم های موسوم به خبره ، کنترل روباتی. ارتباط با کامپیوترها با استفاده از زبان گفتاری اثر ماندگاری بر محیط کاری خواهد داشت . حوزه های کاملا جدیدی برای کاربرد تکنولوژی اطلاع رسانی باز خواهند شد.
هرچند لازم است که زبان گفتار را با دیگر شیوه های ارتباطی از قبیل اشاره کردن با ماوس یا انگشت ترکیب نمود . اگربتوانیم چنین ارتباط چند مدلی را سرانجام در مدل عمومی موثر تعاون تجسم ببخشیم ، آنگاه در تبدیل ماشین به یک شریک موفق شده ایم . هدف غایی تحقیق دسترسی فراگیر به همۀ انواع تکنولوژی و به ساختار اطلاع رسانی جهانی از طریق تعامل طبیعی است . در یک سناریوی جاه طلبانه اما نه چندان دور از ذهن ، تکنولوژی زبانی میانجی را برای یک هوش فراگیرکه ارائه دهندۀ کمک در سر کار و در بسیاری از وضعیتهای زندگی روزمره است فراهم می آورد.

ماشین ها همچنین می توانند به افراد برای برقراری ارتباط با همدیگر کمک کنند.
تکنولوژی های زبانی همچنین می توانند به افراد کمک کنند تا با همدیگر ارتباط برقرار کنند. مشکلات ارتباطی میان افرادی که زبانهای مادری متفاوت دارند. در مقایسه با مشکلات میان موجودات بشری و ماشین ها از قدمت بیشتری برخوردارند. همیشه یکی ازهدفهای اصلی تکنولوژی زبانی ترجمه کاملا خودکار میان زبانهای انسانی بوده است . دانشمندان از تجربۀ تلخ نتایج گذشته دریافته اند که هنوزهم از رسیدن به هدف جاه طلبانه ترجمۀ متون نامحدود بسیار دورند. با این حال ، آنها توانسته اند سیستم های نرم افزاری را ایجاد کنند که کار مترجمان انسانی را ساده می کنند و بهره وری آنها را بوضوح بهبودمی بخشند . ترجمه های کمتر از تمام خودکار نیز می توانند برای جستجو کنندگان اطلاعات که ناگزیرند در میان مقادیر زیادی متن به زبانهای خارجی اطلاعات موردنیاز خود راجستجو کنند، کمک بزرگی باشند.
جدی ترین گلوگاه تجارت الکترونیک حجم ارتباطات میان موسسات تجاری و مشتریان یا در میان موسسات تجاری می باشد. تکنولوژی زبانی می تواند به مرتب سازی ، تصفیه سازی و مسیر سازی نامه های الکترونیک وارده کمک کند . همچنین می تواند به عامل ارتباطی مشتریان جهت جستجوی اطلاعات و نوشتن پاسخ کمک کند . در مواردی که پرسشها از قبل پاسخ داده شده اند ، تکنولوژی اطلاعات می تواند پاسخ های مناسب سریع تری را بیابد و بطور خودکار به آنها پاسخ دهد .

زبان تارو پود شبکه است.
رشد سریع اینترنت و یا www و ظهور جامعه اطلاعاتی چالش های هیجان انگیز جدیدی را برای تکنولوژی زبانی بوجود می آورد . اگر چه رسانه های جدید متن ، گرافیک ، صدا و تصاویر متحرک را با هم ترکیب می کنند، بااین حال کل جهان اطلاعات چند رسانه ای را تنها می توان از طریق زبان سازماندهی ، نمایه سازی و جهت یابی نمود. برای مرور (browsing) ، جهت یابی (narigoting) ، تصفیه سازی(filtering) و پردازش اطلاعات بر روی وب ، ما به نرم افزاری نیاز داریم که بتواند در محتویات اسناد وارد شود . تکنولوژی زبانی برای مدیریت محتوا پیش شرطی ضروری برای تبدیل ارزش اطلاعات دیجیتال به دانش جمعی می باشد. چند زبانگی فزاینده وب چالش دیگری را برای تکنولوژی زبانی تشکیل می دهد. تنها با کمک ابزار چند زبانه برای نمایه سازی و جهت یابی می توان بر وب جهانی تسلط یافت . سیستم های اطلاعات چند زبانه (crosslingual) و مدیریت دانش بر موانع زبانی که سد راه تجارت الکترونیک، آموزش و همکاری بین المللی اند ، فائق می آیند.

3- تکنولوژی ها
در دنباله این بحث ، انتخابی از مربوط ترین تکنولوژی های زبانی بطور خلاصه نشان داده خواهند شد . با کلیک کردن بر روی اسامی تکنولوژی ها ، می توانید به اطلاعات اضافی دسترسی پیدا کنید.

شناسایی گفتار
زبان گفتاری شناسایی می شود و مثلا در سیستمهای دیکته ، به متن ،یا در سیستم های کنترل روبات ، به فرامین، یا به بازنمود درونی دیگری ، تبدیل می شود.

ترکیب گفتار
اداها (Utterance) در زبان گفتاری از متن (سیستم های متن – به – گفتار ) یا از بازنمودهای درونی لغات یا جملات ( سیستم های مفهوم – به – گفتار)تولید می شوند.

مقوله بندی متن
این تکنولوژی متون را به مقولات اختصاص می دهد. متون ممکن است به بیش از یک مقوله متعلق باشند، مقوله ها ممکن است حاوی مقولات دیگری باشند.تصفیه سازی حالت خاصی از مقوله بندی دارای تنها دو مقوله است.
 

تلخیص متن
مربوط ترین بخش های یک متن به صورت خلاصه استخراج می شوند . این کار به طول و درازای مورد نیاز خلاصه ها بستگی دارد. در صورتی که لازم باشد که خلاصه به یک پرسش معین مختص باشد ، تلخیص سخت تر است.

نمایه سازی متن
به عنوان پیش شرطی برای بازیابی سند ، متون در یک پایگاه داده ای نمایه سازی شده ذخیره می شوند. معمولا متن برای همۀ شکلهای کلمه یا – بعد از شرح و تفسیر برای همۀ کلمات نمایه می شود. گاهی اوقات نمایه سازی با مقوله بندی و تلخیص ترکیب می شود .

بازیابی متن
متون از یک پایگاه داده ای که بیشتر با یک پرسش یا سند معین مطابقت می کند ، بازیابی می شوند . اسناد مورد نظر با توجه به مناسبت مورد انتظارشان مرتب می شوند . نمایه سازی، مقوله بندی، تلخیص و بازیابی اغلب تحت اصطلاح بازیابی اطلاعات قرار می گیرند.

استخراج اطلاعات
تکه های اطلاعاتی مربوط ومناسب اطلاعات کشف و برای استخراج نشان دار می شوند: قطعات استخراج شده می توانند به شکل های ذیل باشند: موضوع ، هویت های با نام از قبیل اسامی شرکت ، مکان یا شخص ، رابطه های ساده از قبیل قیمتها ، مقاصد، کارکردها و غیرو یا رابطه های پیچیده ازقبیل شرح دادن تصادفات ، ادغام شرکتها یا مسابقات فوتبال .

ترکیب داده ها و استخراج داده های متن
قطعات استخراج شده اطلاعات از چندین منبع در یک پایگاه داده ای ترکیب می شوند. ممکن است مناسباتی که از قبل تشخیص داده نشده اند ، کشف شوند.

پاسخ به پرسش
پرسشهای زبان طبیعی برای دسترسی به اطلاعات در پایگاه داده ای مورد استفاده قرار می گیرند. پایگاه داده ای ممکن است مبنای داده های ساختاری شده یا مخزنی از ستون دیجیتال باشد که در آن بخش های معین به عنوان پاسخ های بالقوه نشان دار شده اند.

ایجاد گزارش
گزارش به زبان طبیعی ایجاد می شود که محتوای اساسی پایگاه داده ای یا تغییرات آن را شرح می دهد. گزارش می تواند حاوی اعداد جمع شده ، حداکثر، حداقل و بنیادی ترین تغییرات باشد.
 

سیستم های مباحثه گفتاری
سیستم می تواند گفتمانی را با یک کاربر انسانی انجام دهد که در آن کاربر می تواند اطلاعات را درخواست کند یا خریدها ، شرایط یا دیگر معاملات را هدایت کند.

تکنولوژی های ترجمه
تکنولوژی هایی که متون را ترجمه می کنند یا به مترجمان کمک می کنند . ترجمه خودکاریا ترجمه ماشینی خوانده می شود . حافظه های ترجمه از مقادیر بزرگی متن همراه با ترجمه های موجود برای دنبال کردن موثر ترجمه های احتمالی کلمات ، عبارات و جملات استفاده می کنند.

روش ها و منابع
ازآنجایی که تحقیق و مدل سازی زبان انسانی یک تلاش بین رشته ای صادقانه می باشد ، لذا روشهای تکنولوژی زبانی از چندین رشته ناشی می شوند : علوم کامپیوتر ، زبان شناسی رایانشی و نظری ، ریاضیات ، مهندسی برق و روان شناسی.
 

روش های کلی CS
زبان های برنامه نویسی ، الگوریتم ها برای انواع داده های کلی ، و روش های مهندسی نرم افزار برای ساختارسازی و سازماندهی توسعه نرم افزار و تضمین کیفیت.

الگوریتم های تخصصی
الگوریتم های آماری بطور مخصوصی در پردازش گفتاری ، بازیابی اطلاعات ، و دستیابی خودکار به مدل های زبانی موفق شده اند . مدل های دیگر در این رده ، شبکه های عصبی و فنون قدرتمند برای بهینه سازی و جستجو می باشند.

صورت گرایی های منطقی و زبانشناختی
برای پردازش عمیق زبانشناختی، صورت گرایی های دستورزبانی مبتنی برمحدودیت به خدمت گرفته می شوند. صورت گرایی های پیچیده برای بازنمود محتوا و دانش معنی شناختی توسعه داده شده اند .

دانش زبانشناختی
منابع دانش زبان شناختی برای بسیاری از زبانها مورد استفاده و مفید هستند : دستورزبانهای ریخت شناختی و نحوی ، قواعد تاویل معنی شناختی ، تلفظ و آهنگ (intontion)

پیکره های زبانی وابزارهای پیکره زبانی (corpus)
مجموعه های بزرگ مختص به کاربرد یا مجموعه های کلی و عام زبان گفتاری و نوشتاری برای فراهم آوری و آزمون کردن مدل های آماری یا مدل های زبانی مبتنی بر قواعد مورد استفاده قرار می گیرند

- قلمرو
تکنولوژی های زبانی تکنولوژی اطلاع رسانی هستند که متخصص پرداختن به پیچیده ترین رسانۀ اطلاع رسانی در جهان ما یعنی: زبان انسانی، هستند بنابراین، این تکنولوژیها نیز اغلب تحت اصطلاح تکنولوژی زبان انسانی قرار می گیرند . زبان انسانی به شکل گفتاری و نوشتاری ظاهر میشود. در حالی که گفتار قدیمی ترین و طبیعی ترین شیوۀ ارتباطات زبانی است، با این حال ،اطلاعات پیچیده و بخش اعظم دانش انسانی در متون نوشتاری نگهداری و منتقل می شود . تکنولوژی های گفتار و متن با استفاده ازاین دو شیوۀ درک اقدام به پردازش و ایجاد زبان می کنند . اما زبان جنبه هایی نیز دارد که در میان گفتار و متن مشترک هستند از قبیل کتب فرهنگ لغت، بخش اعظم دستورزبان ، و معنی جملات . بنابراین ، بخش های بزرگی از تکنولوژی زبانی را نمی توان در زمرۀ تکنولوژی گفتار و متن قرار داد . در میان آنها تکنولوژی هایی هستند که زبان را به دانش متصل می کنند . ما نمی دانیم که چگونه زبان ، دانش و اندیشه در مغز انسان بازنمود می یابند . با این حال ، تکنولوژی های زبان ناگزیربه ایجاد سیستم های بازنمود رسمی که زبان را به مفاهیم و وظایف در دنیای واقعی پیوند می دهند، هستند . این [ تکنولوژی] میانجی و واسطی را به حوزه سریعا در حال رشد تکنولوژی دانش فراهم می کند.
ما دربرقراری ارتباط ، زبان را با دیگر شیوه های ارتباطات و دیگر رسانه های اطلاع رسانی در هم می آمیزیم. گفتار را با حالات دست و سر و صورت ترکیب می کنیم . متون دیجیتال با تصاویر و صداها ترکیب می شوند . حرکات ممکن است حاوی زبان و شکل گفتاری و نوشتاری باشند . بنابراین تکنولوژی گفتار و متن با بسیاری از تکنولوژی های دیگر که پردازش ارتباطات چند مدلی و اسناد چند رسانه ای را تسهیل می کنند، همپوشانی و تعامل دارند.
 

برای آشنایی جامع با این حوزه ، خوانندگان این مقاله رابه

ColeR.A., J.Mariani, H.Uszkoreit, G.Varile, A.Zaenen, V.Zue, A.Zampolli (Eds.) (1997)Survey of the State of the Art in Human Language Technology , Cambridge University Press and Giardini.(http://www.dfki.de/~hansu/HLT-Survey.pdf)

ارجاع می دهم.

2- كاربرد
اگر چه سیستم های LT موجود از رسیدن به قابلیت انسانی دور هستند ، با این حال کاربرد های احتمالی متعددی دارند. هدف آنهاایجاد محصولات نرم افزاری است که تاحدی دانش زبان انسانی را داشته باشند. قراراست که اینگونه محصولات زندگی مان را تغییر دهند و وجود آنها جهت بهبود تعامل میان انسان با ماشین کاملا ضروری است زیرا مانع اصلی در تعامل میان انسان و کامپیوتر صرفا وجود یک مشکل ارتباطی است . کامپیوترهای امروزی زبانمان را درک نمی کنند اما یادگیری زبان های کامپیوتری دشوار است و به ساختار اندیشه انسانی مربوط نمی شوند . حتی اگر زبانی را که ماشین درک می کند و نیزدامنۀ بحث آن بسیار محدود باشد ، باز هم ، استفاده از زبان انسانی می تواند پذیرش نرم افزار و بهره وری کاربران آن را افزایش دهد.

" تکنولوژی دوستانه" باید گوش دهد و صحبت کند
میانجی های زبان طبیعی کاربر را به برقراری ارتباط با کامپیوتر به زبان فرانسه ، انگلیسی ، آلمانی ، یا دیگر زبانهای انسانی قادر می سازند. برخی از کابردهای چنین میانجی هایی عبارتند از پرس و جوهای پایگاههای داده ای ، بازیابی اطلاعات از متون ، سیستم های موسوم به خبره ، کنترل روباتی. ارتباط با کامپیوترها با استفاده از زبان گفتاری اثر ماندگاری بر محیط کاری خواهد داشت . حوزه های کاملا جدیدی برای کاربرد تکنولوژی اطلاع رسانی باز خواهند شد.
هرچند لازم است که زبان گفتار را با دیگر شیوه های ارتباطی از قبیل اشاره کردن با ماوس یا انگشت ترکیب نمود . اگربتوانیم چنین ارتباط چند مدلی را سرانجام در مدل عمومی موثر تعاون تجسم ببخشیم ، آنگاه در تبدیل ماشین به یک شریک موفق شده ایم . هدف غایی تحقیق دسترسی فراگیر به همۀ انواع تکنولوژی و به ساختار اطلاع رسانی جهانی از طریق تعامل طبیعی است . در یک سناریوی جاه طلبانه اما نه چندان دور از ذهن ، تکنولوژی زبانی میانجی را برای یک هوش فراگیرکه ارائه دهندۀ کمک در سر کار و در بسیاری از وضعیتهای زندگی روزمره است فراهم می آورد.

ماشین ها همچنین می توانند به افراد برای برقراری ارتباط با همدیگر کمک کنند.
تکنولوژی های زبانی همچنین می توانند به افراد کمک کنند تا با همدیگر ارتباط برقرار کنند. مشکلات ارتباطی میان افرادی که زبانهای مادری متفاوت دارند. در مقایسه با مشکلات میان موجودات بشری و ماشین ها از قدمت بیشتری برخوردارند. همیشه یکی ازهدفهای اصلی تکنولوژی زبانی ترجمه کاملا خودکار میان زبانهای انسانی بوده است . دانشمندان از تجربۀ تلخ نتایج گذشته دریافته اند که هنوزهم از رسیدن به هدف جاه طلبانه ترجمۀ متون نامحدود بسیار دورند. با این حال ، آنها توانسته اند سیستم های نرم افزاری را ایجاد کنند که کار مترجمان انسانی را ساده می کنند و بهره وری آنها را بوضوح بهبودمی بخشند . ترجمه های کمتر از تمام خودکار نیز می توانند برای جستجو کنندگان اطلاعات که ناگزیرند در میان مقادیر زیادی متن به زبانهای خارجی اطلاعات موردنیاز خود راجستجو کنند، کمک بزرگی باشند.
جدی ترین گلوگاه تجارت الکترونیک حجم ارتباطات میان موسسات تجاری و مشتریان یا در میان موسسات تجاری می باشد. تکنولوژی زبانی می تواند به مرتب سازی ، تصفیه سازی و مسیر سازی نامه های الکترونیک وارده کمک کند . همچنین می تواند به عامل ارتباطی مشتریان جهت جستجوی اطلاعات و نوشتن پاسخ کمک کند . در مواردی که پرسشها از قبل پاسخ داده شده اند ، تکنولوژی اطلاعات می تواند پاسخ های مناسب سریع تری را بیابد و بطور خودکار به آنها پاسخ دهد .

زبان تارو پود شبکه است.
رشد سریع اینترنت و یا www و ظهور جامعه اطلاعاتی چالش های هیجان انگیز جدیدی را برای تکنولوژی زبانی بوجود می آورد . اگر چه رسانه های جدید متن ، گرافیک ، صدا و تصاویر متحرک را با هم ترکیب می کنند، بااین حال کل جهان اطلاعات چند رسانه ای را تنها می توان از طریق زبان سازماندهی ، نمایه سازی و جهت یابی نمود. برای مرور (browsing) ، جهت یابی (narigoting) ، تصفیه سازی(filtering) و پردازش اطلاعات بر روی وب ، ما به نرم افزاری نیاز داریم که بتواند در محتویات اسناد وارد شود . تکنولوژی زبانی برای مدیریت محتوا پیش شرطی ضروری برای تبدیل ارزش اطلاعات دیجیتال به دانش جمعی می باشد. چند زبانگی فزاینده وب چالش دیگری را برای تکنولوژی زبانی تشکیل می دهد. تنها با کمک ابزار چند زبانه برای نمایه سازی و جهت یابی می توان بر وب جهانی تسلط یافت . سیستم های اطلاعات چند زبانه (crosslingual) و مدیریت دانش بر موانع زبانی که سد راه تجارت الکترونیک، آموزش و همکاری بین المللی اند ، فائق می آیند.

3- تکنولوژی ها
در دنباله این بحث ، انتخابی از مربوط ترین تکنولوژی های زبانی بطور خلاصه نشان داده خواهند شد . با کلیک کردن بر روی اسامی تکنولوژی ها ، می توانید به اطلاعات اضافی دسترسی پیدا کنید.

شناسایی گفتار
زبان گفتاری شناسایی می شود و مثلا در سیستمهای دیکته ، به متن ،یا در سیستم های کنترل روبات ، به فرامین، یا به بازنمود درونی دیگری ، تبدیل می شود.

ترکیب گفتار
اداها (Utterance) در زبان گفتاری از متن (سیستم های متن – به – گفتار ) یا از بازنمودهای درونی لغات یا جملات ( سیستم های مفهوم – به – گفتار)تولید می شوند.

مقوله بندی متن
این تکنولوژی متون را به مقولات اختصاص می دهد. متون ممکن است به بیش از یک مقوله متعلق باشند، مقوله ها ممکن است حاوی مقولات دیگری باشند.تصفیه سازی حالت خاصی از مقوله بندی دارای تنها دو مقوله است.
 

تلخیص متن
مربوط ترین بخش های یک متن به صورت خلاصه استخراج می شوند . این کار به طول و درازای مورد نیاز خلاصه ها بستگی دارد. در صورتی که لازم باشد که خلاصه به یک پرسش معین مختص باشد ، تلخیص سخت تر است.

نمایه سازی متن
به عنوان پیش شرطی برای بازیابی سند ، متون در یک پایگاه داده ای نمایه سازی شده ذخیره می شوند. معمولا متن برای همۀ شکلهای کلمه یا – بعد از شرح و تفسیر برای همۀ کلمات نمایه می شود. گاهی اوقات نمایه سازی با مقوله بندی و تلخیص ترکیب می شود .

بازیابی متن
متون از یک پایگاه داده ای که بیشتر با یک پرسش یا سند معین مطابقت می کند ، بازیابی می شوند . اسناد مورد نظر با توجه به مناسبت مورد انتظارشان مرتب می شوند . نمایه سازی، مقوله بندی، تلخیص و بازیابی اغلب تحت اصطلاح بازیابی اطلاعات قرار می گیرند.

استخراج اطلاعات
تکه های اطلاعاتی مربوط ومناسب اطلاعات کشف و برای استخراج نشان دار می شوند: قطعات استخراج شده می توانند به شکل های ذیل باشند: موضوع ، هویت های با نام از قبیل اسامی شرکت ، مکان یا شخص ، رابطه های ساده از قبیل قیمتها ، مقاصد، کارکردها و غیرو یا رابطه های پیچیده ازقبیل شرح دادن تصادفات ، ادغام شرکتها یا مسابقات فوتبال .

ترکیب داده ها و استخراج داده های متن
قطعات استخراج شده اطلاعات از چندین منبع در یک پایگاه داده ای ترکیب می شوند. ممکن است مناسباتی که از قبل تشخیص داده نشده اند ، کشف شوند.

پاسخ به پرسش
پرسشهای زبان طبیعی برای دسترسی به اطلاعات در پایگاه داده ای مورد استفاده قرار می گیرند. پایگاه داده ای ممکن است مبنای داده های ساختاری شده یا مخزنی از ستون دیجیتال باشد که در آن بخش های معین به عنوان پاسخ های بالقوه نشان دار شده اند.

ایجاد گزارش
گزارش به زبان طبیعی ایجاد می شود که محتوای اساسی پایگاه داده ای یا تغییرات آن را شرح می دهد. گزارش می تواند حاوی اعداد جمع شده ، حداکثر، حداقل و بنیادی ترین تغییرات باشد.
 

سیستم های مباحثه گفتاری
سیستم می تواند گفتمانی را با یک کاربر انسانی انجام دهد که در آن کاربر می تواند اطلاعات را درخواست کند یا خریدها ، شرایط یا دیگر معاملات را هدایت کند.

تکنولوژی های ترجمه
تکنولوژی هایی که متون را ترجمه می کنند یا به مترجمان کمک می کنند . ترجمه خودکاریا ترجمه ماشینی خوانده می شود . حافظه های ترجمه از مقادیر بزرگی متن همراه با ترجمه های موجود برای دنبال کردن موثر ترجمه های احتمالی کلمات ، عبارات و جملات استفاده می کنند.

روش ها و منابع
ازآنجایی که تحقیق و مدل سازی زبان انسانی یک تلاش بین رشته ای صادقانه می باشد ، لذا روشهای تکنولوژی زبانی از چندین رشته ناشی می شوند : علوم کامپیوتر ، زبان شناسی رایانشی و نظری ، ریاضیات ، مهندسی برق و روان شناسی.
 

روش های کلی CS
زبان های برنامه نویسی ، الگوریتم ها برای انواع داده های کلی ، و روش های مهندسی نرم افزار برای ساختارسازی و سازماندهی توسعه نرم افزار و تضمین کیفیت.

الگوریتم های تخصصی
الگوریتم های آماری بطور مخصوصی در پردازش گفتاری ، بازیابی اطلاعات ، و دستیابی خودکار به مدل های زبانی موفق شده اند . مدل های دیگر در این رده ، شبکه های عصبی و فنون قدرتمند برای بهینه سازی و جستجو می باشند.

صورت گرایی های منطقی و زبانشناختی
برای پردازش عمیق زبانشناختی، صورت گرایی های دستورزبانی مبتنی برمحدودیت به خدمت گرفته می شوند. صورت گرایی های پیچیده برای بازنمود محتوا و دانش معنی شناختی توسعه داده شده اند .

دانش زبانشناختی
منابع دانش زبان شناختی برای بسیاری از زبانها مورد استفاده و مفید هستند : دستورزبانهای ریخت شناختی و نحوی ، قواعد تاویل معنی شناختی ، تلفظ و آهنگ (intontion)

پیکره های زبانی وابزارهای پیکره زبانی (corpus)
مجموعه های بزرگ مختص به کاربرد یا مجموعه های کلی و عام زبان گفتاری و نوشتاری برای فراهم آوری و آزمون کردن مدل های آماری یا مدل های زبانی مبتنی بر قواعد مورد استفاده قرار می گیرند

- قلمرو
تکنولوژی های زبانی تکنولوژی اطلاع رسانی هستند که متخصص پرداختن به پیچیده ترین رسانۀ اطلاع رسانی در جهان ما یعنی: زبان انسانی، هستند بنابراین، این تکنولوژیها نیز اغلب تحت اصطلاح تکنولوژی زبان انسانی قرار می گیرند . زبان انسانی به شکل گفتاری و نوشتاری ظاهر میشود. در حالی که گفتار قدیمی ترین و طبیعی ترین شیوۀ ارتباطات زبانی است، با این حال ،اطلاعات پیچیده و بخش اعظم دانش انسانی در متون نوشتاری نگهداری و منتقل می شود . تکنولوژی های گفتار و متن با استفاده ازاین دو شیوۀ درک اقدام به پردازش و ایجاد زبان می کنند . اما زبان جنبه هایی نیز دارد که در میان گفتار و متن مشترک هستند از قبیل کتب فرهنگ لغت، بخش اعظم دستورزبان ، و معنی جملات . بنابراین ، بخش های بزرگی از تکنولوژی زبانی را نمی توان در زمرۀ تکنولوژی گفتار و متن قرار داد . در میان آنها تکنولوژی هایی هستند که زبان را به دانش متصل می کنند . ما نمی دانیم که چگونه زبان ، دانش و اندیشه در مغز انسان بازنمود می یابند . با این حال ، تکنولوژی های زبان ناگزیربه ایجاد سیستم های بازنمود رسمی که زبان را به مفاهیم و وظایف در دنیای واقعی پیوند می دهند، هستند . این [ تکنولوژی] میانجی و واسطی را به حوزه سریعا در حال رشد تکنولوژی دانش فراهم می کند.
ما دربرقراری ارتباط ، زبان را با دیگر شیوه های ارتباطات و دیگر رسانه های اطلاع رسانی در هم می آمیزیم. گفتار را با حالات دست و سر و صورت ترکیب می کنیم . متون دیجیتال با تصاویر و صداها ترکیب می شوند . حرکات ممکن است حاوی زبان و شکل گفتاری و نوشتاری باشند . بنابراین تکنولوژی گفتار و متن با بسیاری از تکنولوژی های دیگر که پردازش ارتباطات چند مدلی و اسناد چند رسانه ای را تسهیل می کنند، همپوشانی و تعامل دارند.
 

برای آشنایی جامع با این حوزه ، خوانندگان این مقاله رابه

ColeR.A., J.Mariani, H.Uszkoreit, G.Varile, A.Zaenen, V.Zue, A.Zampolli (Eds.) (1997)Survey of the State of the Art in Human Language Technology , Cambridge University Press and Giardini.(http://www.dfki.de/~hansu/HLT-Survey.pdf)

ارجاع می دهم.

2- كاربرد
اگر چه سیستم های LT موجود از رسیدن به قابلیت انسانی دور هستند ، با این حال کاربرد های احتمالی متعددی دارند. هدف آنهاایجاد محصولات نرم افزاری است که تاحدی دانش زبان انسانی را داشته باشند. قراراست که اینگونه محصولات زندگی مان را تغییر دهند و وجود آنها جهت بهبود تعامل میان انسان با ماشین کاملا ضروری است زیرا مانع اصلی در تعامل میان انسان و کامپیوتر صرفا وجود یک مشکل ارتباطی است . کامپیوترهای امروزی زبانمان را درک نمی کنند اما یادگیری زبان های کامپیوتری دشوار است و به ساختار اندیشه انسانی مربوط نمی شوند . حتی اگر زبانی را که ماشین درک می کند و نیزدامنۀ بحث آن بسیار محدود باشد ، باز هم ، استفاده از زبان انسانی می تواند پذیرش نرم افزار و بهره وری کاربران آن را افزایش دهد.

" تکنولوژی دوستانه" باید گوش دهد و صحبت کند
میانجی های زبان طبیعی کاربر را به برقراری ارتباط با کامپیوتر به زبان فرانسه ، انگلیسی ، آلمانی ، یا دیگر زبانهای انسانی قادر می سازند. برخی از کابردهای چنین میانجی هایی عبارتند از پرس و جوهای پایگاههای داده ای ، بازیابی اطلاعات از متون ، سیستم های موسوم به خبره ، کنترل روباتی. ارتباط با کامپیوترها با استفاده از زبان گفتاری اثر ماندگاری بر محیط کاری خواهد داشت . حوزه های کاملا جدیدی برای کاربرد تکنولوژی اطلاع رسانی باز خواهند شد.
هرچند لازم است که زبان گفتار را با دیگر شیوه های ارتباطی از قبیل اشاره کردن با ماوس یا انگشت ترکیب نمود . اگربتوانیم چنین ارتباط چند مدلی را سرانجام در مدل عمومی موثر تعاون تجسم ببخشیم ، آنگاه در تبدیل ماشین به یک شریک موفق شده ایم . هدف غایی تحقیق دسترسی فراگیر به همۀ انواع تکنولوژی و به ساختار اطلاع رسانی جهانی از طریق تعامل طبیعی است . در یک سناریوی جاه طلبانه اما نه چندان دور از ذهن ، تکنولوژی زبانی میانجی را برای یک هوش فراگیرکه ارائه دهندۀ کمک در سر کار و در بسیاری از وضعیتهای زندگی روزمره است فراهم می آورد.

ماشین ها همچنین می توانند به افراد برای برقراری ارتباط با همدیگر کمک کنند.
تکنولوژی های زبانی همچنین می توانند به افراد کمک کنند تا با همدیگر ارتباط برقرار کنند. مشکلات ارتباطی میان افرادی که زبانهای مادری متفاوت دارند. در مقایسه با مشکلات میان موجودات بشری و ماشین ها از قدمت بیشتری برخوردارند. همیشه یکی ازهدفهای اصلی تکنولوژی زبانی ترجمه کاملا خودکار میان زبانهای انسانی بوده است . دانشمندان از تجربۀ تلخ نتایج گذشته دریافته اند که هنوزهم از رسیدن به هدف جاه طلبانه ترجمۀ متون نامحدود بسیار دورند. با این حال ، آنها توانسته اند سیستم های نرم افزاری را ایجاد کنند که کار مترجمان انسانی را ساده می کنند و بهره وری آنها را بوضوح بهبودمی بخشند . ترجمه های کمتر از تمام خودکار نیز می توانند برای جستجو کنندگان اطلاعات که ناگزیرند در میان مقادیر زیادی متن به زبانهای خارجی اطلاعات موردنیاز خود راجستجو کنند، کمک بزرگی باشند.
جدی ترین گلوگاه تجارت الکترونیک حجم ارتباطات میان موسسات تجاری و مشتریان یا در میان موسسات تجاری می باشد. تکنولوژی زبانی می تواند به مرتب سازی ، تصفیه سازی و مسیر سازی نامه های الکترونیک وارده کمک کند . همچنین می تواند به عامل ارتباطی مشتریان جهت جستجوی اطلاعات و نوشتن پاسخ کمک کند . در مواردی که پرسشها از قبل پاسخ داده شده اند ، تکنولوژی اطلاعات می تواند پاسخ های مناسب سریع تری را بیابد و بطور خودکار به آنها پاسخ دهد .

زبان تارو پود شبکه است.
رشد سریع اینترنت و یا www و ظهور جامعه اطلاعاتی چالش های هیجان انگیز جدیدی را برای تکنولوژی زبانی بوجود می آورد . اگر چه رسانه های جدید متن ، گرافیک ، صدا و تصاویر متحرک را با هم ترکیب می کنند، بااین حال کل جهان اطلاعات چند رسانه ای را تنها می توان از طریق زبان سازماندهی ، نمایه سازی و جهت یابی نمود. برای مرور (browsing) ، جهت یابی (narigoting) ، تصفیه سازی(filtering) و پردازش اطلاعات بر روی وب ، ما به نرم افزاری نیاز داریم که بتواند در محتویات اسناد وارد شود . تکنولوژی زبانی برای مدیریت محتوا پیش شرطی ضروری برای تبدیل ارزش اطلاعات دیجیتال به دانش جمعی می باشد. چند زبانگی فزاینده وب چالش دیگری را برای تکنولوژی زبانی تشکیل می دهد. تنها با کمک ابزار چند زبانه برای نمایه سازی و جهت یابی می توان بر وب جهانی تسلط یافت . سیستم های اطلاعات چند زبانه (crosslingual) و مدیریت دانش بر موانع زبانی که سد راه تجارت الکترونیک، آموزش و همکاری بین المللی اند ، فائق می آیند.

3- تکنولوژی ها
در دنباله این بحث ، انتخابی از مربوط ترین تکنولوژی های زبانی بطور خلاصه نشان داده خواهند شد . با کلیک کردن بر روی اسامی تکنولوژی ها ، می توانید به اطلاعات اضافی دسترسی پیدا کنید.

شناسایی گفتار
زبان گفتاری شناسایی می شود و مثلا در سیستمهای دیکته ، به متن ،یا در سیستم های کنترل روبات ، به فرامین، یا به بازنمود درونی دیگری ، تبدیل می شود.

ترکیب گفتار
اداها (Utterance) در زبان گفتاری از متن (سیستم های متن – به – گفتار ) یا از بازنمودهای درونی لغات یا جملات ( سیستم های مفهوم – به – گفتار)تولید می شوند.

مقوله بندی متن
این تکنولوژی متون را به مقولات اختصاص می دهد. متون ممکن است به بیش از یک مقوله متعلق باشند، مقوله ها ممکن است حاوی مقولات دیگری باشند.تصفیه سازی حالت خاصی از مقوله بندی دارای تنها دو مقوله است.
 

تلخیص متن
مربوط ترین بخش های یک متن به صورت خلاصه استخراج می شوند . این کار به طول و درازای مورد نیاز خلاصه ها بستگی دارد. در صورتی که لازم باشد که خلاصه به یک پرسش معین مختص باشد ، تلخیص سخت تر است.

نمایه سازی متن
به عنوان پیش شرطی برای بازیابی سند ، متون در یک پایگاه داده ای نمایه سازی شده ذخیره می شوند. معمولا متن برای همۀ شکلهای کلمه یا – بعد از شرح و تفسیر برای همۀ کلمات نمایه می شود. گاهی اوقات نمایه سازی با مقوله بندی و تلخیص ترکیب می شود .

بازیابی متن
متون از یک پایگاه داده ای که بیشتر با یک پرسش یا سند معین مطابقت می کند ، بازیابی می شوند . اسناد مورد نظر با توجه به مناسبت مورد انتظارشان مرتب می شوند . نمایه سازی، مقوله بندی، تلخیص و بازیابی اغلب تحت اصطلاح بازیابی اطلاعات قرار می گیرند.

استخراج اطلاعات
تکه های اطلاعاتی مربوط ومناسب اطلاعات کشف و برای استخراج نشان دار می شوند: قطعات استخراج شده می توانند به شکل های ذیل باشند: موضوع ، هویت های با نام از قبیل اسامی شرکت ، مکان یا شخص ، رابطه های ساده از قبیل قیمتها ، مقاصد، کارکردها و غیرو یا رابطه های پیچیده ازقبیل شرح دادن تصادفات ، ادغام شرکتها یا مسابقات فوتبال .

ترکیب داده ها و استخراج داده های متن
قطعات استخراج شده اطلاعات از چندین منبع در یک پایگاه داده ای ترکیب می شوند. ممکن است مناسباتی که از قبل تشخیص داده نشده اند ، کشف شوند.

پاسخ به پرسش
پرسشهای زبان طبیعی برای دسترسی به اطلاعات در پایگاه داده ای مورد استفاده قرار می گیرند. پایگاه داده ای ممکن است مبنای داده های ساختاری شده یا مخزنی از ستون دیجیتال باشد که در آن بخش های معین به عنوان پاسخ های بالقوه نشان دار شده اند.

ایجاد گزارش
گزارش به زبان طبیعی ایجاد می شود که محتوای اساسی پایگاه داده ای یا تغییرات آن را شرح می دهد. گزارش می تواند حاوی اعداد جمع شده ، حداکثر، حداقل و بنیادی ترین تغییرات باشد.
 

سیستم های مباحثه گفتاری
سیستم می تواند گفتمانی را با یک کاربر انسانی انجام دهد که در آن کاربر می تواند اطلاعات را درخواست کند یا خریدها ، شرایط یا دیگر معاملات را هدایت کند.

تکنولوژی های ترجمه
تکنولوژی هایی که متون را ترجمه می کنند یا به مترجمان کمک می کنند . ترجمه خودکاریا ترجمه ماشینی خوانده می شود . حافظه های ترجمه از مقادیر بزرگی متن همراه با ترجمه های موجود برای دنبال کردن موثر ترجمه های احتمالی کلمات ، عبارات و جملات استفاده می کنند.

روش ها و منابع
ازآنجایی که تحقیق و مدل سازی زبان انسانی یک تلاش بین رشته ای صادقانه می باشد ، لذا روشهای تکنولوژی زبانی از چندین رشته ناشی می شوند : علوم کامپیوتر ، زبان شناسی رایانشی و نظری ، ریاضیات ، مهندسی برق و روان شناسی.
 

روش های کلی CS
زبان های برنامه نویسی ، الگوریتم ها برای انواع داده های کلی ، و روش های مهندسی نرم افزار برای ساختارسازی و سازماندهی توسعه نرم افزار و تضمین کیفیت.

الگوریتم های تخصصی
الگوریتم های آماری بطور مخصوصی در پردازش گفتاری ، بازیابی اطلاعات ، و دستیابی خودکار به مدل های زبانی موفق شده اند . مدل های دیگر در این رده ، شبکه های عصبی و فنون قدرتمند برای بهینه سازی و جستجو می باشند.

صورت گرایی های منطقی و زبانشناختی
برای پردازش عمیق زبانشناختی، صورت گرایی های دستورزبانی مبتنی برمحدودیت به خدمت گرفته می شوند. صورت گرایی های پیچیده برای بازنمود محتوا و دانش معنی شناختی توسعه داده شده اند .

دانش زبانشناختی
منابع دانش زبان شناختی برای بسیاری از زبانها مورد استفاده و مفید هستند : دستورزبانهای ریخت شناختی و نحوی ، قواعد تاویل معنی شناختی ، تلفظ و آهنگ (intontion)

پیکره های زبانی وابزارهای پیکره زبانی (corpus)
مجموعه های بزرگ مختص به کاربرد یا مجموعه های کلی و عام زبان گفتاری و نوشتاری برای فراهم آوری و آزمون کردن مدل های آماری یا مدل های زبانی مبتنی بر قواعد مورد استفاده قرار می گیرند

بحث درباره رابطه زبان و تفكر و تأثير اين دو بر يكديگر بحث تازه‏اى نيست. افلاطون معتقد بود كه هنگام تفكّر، روح انسان با خودش حرف مى‏زند. واتسون، از پيشروان مكتب رفتارگرايى در روانشناسى، در اوايل قرن بيستم همين مطلب را به زبان ديگرى بيان كرده است. او معتقد است كه تفكر چيزى نيست مگر سخن گفتن كه به صورت حركات خفيف در اندام‏هاى صوتى درآمده است. به عبارت ديگر، تفكّر همان سخن گفتن است كه وازده شده و به صورت حركات يا انقباضهاى خفيف در اندامهاى صوتى ظاهر مى‏شود.

 ولى امروز پژوهشگران با ارائه شواهد كافى نشان داده‏اند كه طرح مسأله به هيچ يك از دو صورت بالا درست نيست، اما خود نيز هنوز نتوانسته‏اند جواب قانع‏كننده‏اى كه قبول عام داشته باشد براى اين سؤال ارائه كنند. گره كار عمدتاً در اينجاست كه بر سر تعريف تفكر اتفاق نظر وجود ندارد. براستى تفكر چيست؟ به چه فرايند يا فرايندهاى ذهنى تفكر گفته مى‏شود؟ ماروين مينسكى، كه از طرفداران دوآتشه هوش مصنوعى و سيستم‏هاى هوشمند است و معتقد است هر كارى كه مغز انسان بتواند انجام دهد كامپيوتر نيز روزى از عهده آن برخواهد آمد، در پاسخ اين سؤال كه آيا كامپيوتر مى‏تواند فكر كند، جواب مى‏دهد: «بله، به شرط اينكه شما براى من تعريف كنيد تفكر چيست.» مينسكى خوب مى‏داند كه با اين جواب چه سنگ بزرگى پيش پاى مخالفان خود مى‏اندازد.

 ولى عدم توافق بر سر تفكّر مانع بحث ما نمى‏شود. پژوهشگران درباره چگونگى تفكر تقريباً به همان نتيجه‏اى رسيده‏اند كه درباره چگونگى هوش به آن دست يافته‏اند. قبلاً تصوّر مى‏شد كه هوش يك توانايى ذهنى واحد است كه بعضى بيشتر و بعضى كمتر از آن برخوردارند. ولى امروز پى برده‏اند كه هوش مجموعه‏اى از مؤلّفه‏هاست كه نحوه توزيع يا پراكندگى آن در افراد مختلف متفاوت است. مفهوم اين سخن اين است كه برچسب‏هاى «باهوش»، «كم‏هوش» يا «بى‏هوش» به طور مطلق چندان معتبر نيستند، و به زبان علمى‏تر بايد گفت: «باهوش يا كم‏هوش از چه لحاظ». اين نگرش تازه نسبت به هوش، محتوا و تركيب آزمون‏هاى هوش را متحول ساخته است. در مورد تفكر نيز نتيجه‏اى مشابه به دست آمده است. پژوهشگران به اين نتيجه رسيده‏اند كه تفكر يك فعاليت ذهنى واحد نيست، بلكه از مؤلفه‏هايى تشكيل شده است و هر بار كه ما فكر مى‏كنيم يكى از اين مؤلفه‏ها يا آميزه‏اى از آنها را به كار مى‏گيريم. ما بعداً به بعضى از مؤلفه‏هاى تفكر اشاره خواهيم كرد، ولى يك مؤلفه مهم تفكر كه همه درباره آن توافق دارند، حل مسأله (problem solving) است. گفتنى است كه بسيارى از پژوهشگران، تفكر را فقط حل مسأله مى‏دانند و ديگر مؤلفه‏هاى تفكر را در حل مسأله مستتر مى‏دانند.

 اما مسأله و حل مسأله يعنى چه؟ فرض كنيد شما در وضعيتى هستيد كه ما آن را وضعيت (الف) مى‏ناميم و مى‏خواهيد به وضعيت ديگرى برسيد كه اسم آن را وضعيت (ب) مى‏گذاريم. در اين موقع مشاهده مى‏كنيد كه براى گذر از وضعيت (الف) و رسيدن به وضعيت (ب) راهى به نظرتان نمى‏رسد يا راههايى كه به نظر مى‏رسد، مناسب نيست. در اين صورت شما با يك مسأله مواجهيد. پس از اين مرحله، شما به يك رشته تلاش‏هاى ذهنى دست مى‏زنيد - كه ما در اينجا به چند و چون آن وارد نمى‏شويم - و سرانجام راه مناسبى پيدا مى‏كنيد كه شما را به وضعيت (ب) مى‏رساند. در اين صورت شما مسأله‏اى را كه با آن مواجه بوديد حل كرده‏ايد؛ به بيان ديگر، موفق به حل يك مسأله شده‏ايد.

 گروهى از پژوهشگران، زبان را نه‏تنها شرط كافى براى تفكر نمى‏دانند بلكه آن را شرط لازم نيز به حساب نمى‏آورند، و اتفاقاً يكى از استدلالهاى ايشان همين حل مسأله است. آنها مى‏گويند اگر ماهيت تفكر از نوع حل مسأله باشد، در اين صورت بسيارى از حيوانات ديگر نيز كه فاقد زبان - به معنى انسانى آن - هستند فكر مى‏كنند، چون مسأله حل مى‏كنند. كالين بليك‏مور در كتاب “Mechanics of the Mind” كه با عنوان ساخت و كار ذهن[1] به فارسى ترجمه شده است به دو مورد از حل مسأله توسط ميمونها اشاره مى‏كند.

 گروهى از دانشمندان ژاپنى كه در جزيره كوشيما به مطالعه رفتار ميمونها سرگرم بودند، ابتكارى از يك ميمون به نام ايمو مشاهده كردند كه بسيار جالب توجه بود. دانشمندان ژاپنى براى خوراك ميمونها نوعى سيب‏زمينى روى ساحل مى‏ريختند. از آنجا كه ساحل جزيره شنى بود، سيب‏زمينيها به شن آلوده مى‏شد و خوردن سيب‏زمينى پر از شن براى ميمونها نامطبوع بود. روزى دانشمندان ژاپنى مشاهده كردند كه ايمو سيب‏زمينيها را به كنار جويبارى كه در ساحل جريان داشت مى‏بَرَد، هر سيب‏زمينى را با يك دست در آب فرو مى‏كند و با دست ديگر شنها را از آن پاك مى‏كند و مى‏خورد. آن چه براى ژاپنيها جالب‏تر بود اين بود كه اين روش شستن سيب‏زمينى، به زودى در ميان گروه ميمونها رايج شد و جزو تجربه مشترك آن جمع گرديد. پس از اين تجربه، دانشمندان ژاپنى به جاى سيب‏زمينى، گندم روى ساحل پاشيدند. اما دانه دانه برداشتن گندم از روى شنها كارى پرزحمت و خسته‏كننده بود. اين بار نيز ايمو راه‏حلى براى مسأله پيدا كرد. او مشت مشت شنهاى گندم‏دار را در آب مى‏ريخت، شنها ته‏نشين مى‏شدند و گندمها روى آب مى‏ايستادند و او آنها را از سطح آب مى‏گرفت و مى‏خورد. باز هم مشاهده شد كه ميمون‏هاى ديگر اين كار نسبتاً مشكل را به زودى ياد گرفتند و در آن استاد شدند.

 كسانى كه زبان را شرط لازم و كافى براى تفكر نمى‏دانند، به مشاهداتى از اين نوع اشاره مى‏كنند و مى‏پرسند: آيا اين ابتكارها به اين معنى نيست كه ميمونها، به عنوان مثال، داراى مفاهيم ذهنى هستند و اين مفاهيم را به كار مى‏گيرند تا براى مشكلى كه با آن مواجه شده‏اند راه حلى پيدا كنند؟ به بيان ديگر: آيا اين ابتكارها حل مسأله تفكر انسان با حيوانات ديگر اساساً يك مسأله كمّى است و نه يك مسأله كيفى. به عبارت ديگر هر چه موجود، مغز رشد يافته‏ترى داشته باشد، تفكر او نيز پيچيده‏تر خواهد بود.

 دليل ديگر كه نشان مى‏دهد مفاهيم مى‏توانند در غياب زبان نيز شكل بگيرند، مورد كر و لالهاست. مى‏دانيم كسانى كه كر مادرزاد باشند، لال نيز خواهند بود. از آنجا كه آنان زبان اطرافيان خود را نمى‏شنوند، زبان نيز در آنها شكل نمى‏گيرد. با اين همه، ما مى‏بينيم كه كر و لالها، حتى اگر به مدارس خاص هم نرفته باشند و حتى اگر زبان اشاره استاندارد شده‏اى را نيز ياد نگرفته باشند، باز داراى مفاهيم ذهنى هستند و آنها را به كمك اشاراتى كه گاه فقط براى اطرافيان نزديك آنها قابل فهم است بيان مى‏كنند. به بيان ديگر، كر و لالها با آن كه فاقد زبان هستند باز مى‏توانند فكر كنند.

 گواه ديگر در تأييد اين ادعا كه تفكر الزاماً وابسته به زبان نيست از مطالعه بيماران زبان‏پريش به دست آمده است. به عنوان مثال، شرح حال بيمارى گزارش شده كه در اثر آسيب مغزى زبان او آنچنان نابسامان شده بود كه تقريباً هر نوع ارتباط زبانى با او ناممكن شده بود. با اين همه، اين بيمار مى‏توانست با موفقيت شطرنج بازى كند. شرح حال بيمار زبان‏پريش ديگرى گزارش شده كه از فهم جمله‏هاى بسيار ساده‏اى كه به صورت نوشته به او ارائه مى‏شد عاجز بود، ولى مى‏توانست معادله‏هاى رياضى را كه به صورت نوشته در اختيار او گذاشته مى‏شد، حل كند. عكس اين وضعيت نيز مشاهده شده است. شرح حال بيمارانى گزارش شده كه در اثر آسيب مغزى، قدرت تجريد، تعميم و برخى ديگر از تواناييهاى عالى ذهن را از دست داده بودند، در حالى كه دستگاه زبان در آنان دست نخورده و بى‏عيب باقى مانده بود. اين بيماران جمله‏هاى امرى، استفهامى و خبرى را مى‏فهميدند و واكنش مناسب از خود نشان مى‏دادند. مى‏توانستند درباره وقايع ساده و عينى صحبت كنند ولى نمى‏توانستند درباره مسائل مجرد بينديشند. به عنوان مثال، وقتى از يكى از اين بيماران خواسته شد كه بگويد «برف سياه است» نتوانست و هر بار جواب مى‏داد «نه برف سفيد است». دادن يك حكم غلط عمدى، يا به عبارت ساده‏تر، دروغ گفتن، مستلزم تجريد و بريدن پيوند انديشه از واقعيات است. انسانهاى سالم اين كار را به آسانى انجام مى‏دهند، ولى اين بيمار نمى‏توانست چنين حكم غلطى بدهد زيرا نيروى تجريد يا انتزاع در او از بين رفته بود. وقتى از بيمار ديگرى خواسته مى‏شود كه بگويد چه ساعتى است، به ساعت نگاه مى‏كرد و جواب درست مى‏داد، ولى اگر به او گفته مى‏شد ساعت را روى، مثلاً، هشت و سى دقيقه تنظيم كند، نمى‏توانست، زيرا اين كار نيز مستلزم فعاليت تجريدى يا انتزاعى مغز است. يكى ديگر از اين بيماران مى‏توانست به مسائل بسيار ساده حساب به كمك انگشتان خود جواب درست بدهد، ولى اگر از او مى‏پرسيدند، مثلاً، هفت از چهار بزرگتر است يا كوچكتر نمى‏توانست جواب بدهد. و اين همه ناتوانى عقلانى حيرت‏انگيز در حالى است كه دستگاه زبان در اين بيماران سالم بوده است. با توجه به نمونه‏هايى كه ذكر شد مى‏توان نتيجه گرفت كه از يك طرف اختلالات شديد زبانى الزاماً منجر به اختلالات قرينه‏اى در تفكر و تعقل شخص نمى‏شوند و از طرف ديگر اختلالات شناختى، الزاماً همراه با اختلالات زبانى نيستند.

 كسانى كه به وجود تفكر بدون زبان اعتقاد دارند، گاهى اين ادعاى انشتين را كه گفته است در تفكرات علمى خود از كلمات استفاده نكرده است، يا به بيان ديگر، زبان در تفكرات پيچيده او نقشى نداشته است، به عنوان سند ذكر مى‏كنند. جالب اين است كه بسيارى از دانشمندان و متفكران ديگر نيز نظر انشتين را درباره تفكرات خود تأييد كرده‏اند. نظريات چامسكى نيز به نحوى در جهت پذيرش جدايى زبان از تفكر است. او معتقد است مكانيسم يادگيرى زبان امرى ژنتيكى است و مداربندى آن از قبل در مغز نوزاد انسان وجود دارد. اگر چنين نبود كودك انسان نمى‏توانست نظام پيچيده زبان را با اين سهولت و در زمانى چنين كوتاه ياد بگيرد. چامسكى در تأييد حرف خود از كودكان عقب‏مانده ذهنى ياد مى‏كند كه به رغم ناتوانى شناختى از نظر فراگيرى زبان نسبت به سن خود با مشكلى مواجه نيستند. اين ادعاى چامسكى را عصب‏شناسان برجسته‏اى مانند آنتونيو داماسيو نيز تأييد كرده‏اند. داماسيو در مقاله‏اى تحت عنوان «مغز و زبان» مى‏گويد: «پختگى فرايندهاى زبانى هميشه بستگى به پختگى فرايندهاى مفهومى ندارد، زيرا بعضى از كودكانى كه ذهنشان از نظر مفهوم‏سازى مختل مانده است، دستور زبان را ياد مى‏گيرند. و چنين به نظر مى‏رسد كه آن مكانيسم نورونى كه براى عمليات نحوى لازم است مى‏تواند مستقل از مفهوم‏سازى رشد كند.»[2]

آنچه تا اينجا گفتيم بيانگر نظريات كسانى بود كه معتقدند تفكّر بدون زبان صورت مى‏گيرد و يا لااقل معتقدند زبان، شرط لازم براى تفكر نيست. ما در دنباله اين گفتار مى‏خواهيم به طرف ديگر سكه نگاه كنيم و تا حد امكان دو نكته را روشن كنيم: اول اينكه چه تفكر بدون زبان امكان‏پذير باشد و چه نباشد تنها از راه زبان است كه ما مى‏توانيم انديشه‏هاى خود را به ديگران منتقل كنيم و از انديشه‏هاى ديگران باخبر شويم. دوم اينكه، به رغم شواهدى كه ارائه شد، مى‏توان نشان داد كه اگر انسان، زبان نمى‏داشت، تفكر او شكل ديگرى به خود مى‏گرفت. اجازه بدهيد اين دو نكته را با همين ترتيب اندكى بيشتر بشكافيم.

 نكته اول چندان بحث‏انگيز نيست؛ كمتر كسى است كه در اين حقيقت ترديد كند كه مغز هر انسان، راز سر به مهرى است كه كليد آن فقط، زبان صاحبِ مغز است. تا زمانى كه شخص به سخن نيايد نمى‏توان گفت در مغز او چه مى‏گذرد. در شكنجه‏گاهها از زندانى فقط يك چيز مى‏خواهند و آن اين است كه حرف بزند و چه بسيار كسانى كه در طول تاريخ زير شكنجه جان داده‏اند ولى زبان خويش را همچنان در نيام نگاه داشته‏اند و اسرار مغز خود را با خود به گور برده‏اند. حتى جراحان مغز نيز كه مغز عريان بيمار را در جلو چشم دارند به افكار و احساسات بيمار دسترسى ندارند. آنها فقط بافتهاى مغز را مى‏بينند. نه تحريك الكتريكى مغز، نه عكس‏بردارى با شيوه‏هاى بسيار جديد مانند PET و نه هيچ تكنيك شناخته شده ديگرى، نمى‏تواند پرده از روى افكار و احساسات شخص بردارد. اين شيوه‏ها فقط مى‏توانند درباره فعاليت ياخته‏هاى عصبى، اطلاعاتى در دسترس بگذارند. اين اطلاعات اگرچه براى درمان بيمار يا شناخت فعاليت‏هاى مغز بسيار مفيدند، ولى بيان‏كننده افكار و احساسات بيمار نيستند. فعاليت نورونها، فقط براى صاحب مغز به صورت افكار يا احساسات يا حالات روحى گوناگون قابل درك و تفسير است و وسيله‏اى كه صاحب مغز براى بيان آنها در اختيار دارد فقط و فقط زبان است. زبان در حكم دريچه‏اى است كه شخص مى‏گشايد و به ديگران اجازه مى‏دهد از آن دريچه به دنياى درون او نگاه كنند. به قول استاد سخن سعدى:

 زبان در دهان اين خردمند چيست‏

كليد در گنج صاحب هنر

 چو در بسته باشد چه داند كسى‏

كه گوهر فروش است يا پيله‏ور

 اكنون مى‏خواهيم نكته دوّم را اندكى بشكافيم، يعنى مى‏خواهيم نشان بدهيم به رغم شواهدى كه در تأييد ادعاى تفكر بدون نياز به زبان ارائه شد، اگر انسان زبان نمى‏داشت، تفكر او شكل ديگرى به خود مى‏گرفت. براى اجتناب از پيچيدگى بحث اجازه بدهيد ساده‏انگارانه بپذيريم كه تفكر همان حل مسأله است. در حل مسأله از هر نوع كه باشد، ضرورى‏ترين ابزار حافظه است، زيرا حافظه است كه اطلاعات مربوط به تجارب گذشته را در خود ذخيره كرده است و فقط با توسل به حافظه است كه مى‏توان از اطلاعات موجود در آن سود جست و راه‏حلى براى مسأله مورد نظر پيدا كرد. اكنون ببينيم اطلاعاتى را كه ما در حافظه ذخيره مى‏كنيم از چه راهى به دست مى‏آوريم. (در اينجا من ناچارم براى روشن كردن پاره‏اى از مفاهيم اندكى از موضوع اصلى بحث دور شوم ولى پس از اين حاشيه‏روى، دوباره به بحث اصلى باز خواهم گشت.)

 ترديدى نيست كه دريچه‏هاى مغز ما به جهان خارج فقط حواس ما هستند، يعنى از راه حواس است كه معرفت يا شناخت ما از جهان خارج حاصل مى‏شود. نكته بسيار مهمّى كه در اينجا بايد به آن توجّه داشته باشيم اين است كه حواسّ ما تصوير درستى از واقعيت جهان خارج به ما نمى‏دهند. تصويرى كه ما از جهان به دست مى‏آوريم تصويرى است كه از صافى‏هاى حواس گذشته و چيزى است كاملاً متفاوت از آنچه در عالم خارج وجود دارد. بد نيست مثالى بزنيم. هم‏اكنون كه من صحبت مى‏كنم شما صداى مرا مى‏شنويد و اكثر شما نيز اين را يك امر واقعى مى‏دانيد. ولى واقعيت اين نيست. اندامهاى گويايى من صدا توليد نمى‏كنند، بلكه ذرات هوا را طبق الگوهاى خاصى به هم مى‏زنند، يا به بيان دقيق‏تر، در آنها ايجاد ارتعاش مى‏كنند. اين ارتعاشها، محرِك صوت هستند نه خود صوت. ادراك صوت، ويژگى دستگاه شنوايى شما و من است، بدين معنى كه دستگاه شنوايى ما آنچنان ساخته شده و سازمان يافته است كه اين ارتعاشها را به صورت صوت ادراك مى‏كند، وگرنه در جهان فيزيكى بيرون، صوت يا صدا وجود ندارد. آنچه وجود دارد تمَوّجِ انرژى در ذرات هواست. نظير اين تحريف واقعيت فيزيكى را در ادراك بو، مزه، سردى و گرمى و حتى رنگ نيز مشاهده مى‏كنيم. شايد بى‏مناسبت نباشد كه درباره ادراك رنگ نيز توضيحى بدهيم. در عالم خارج رنگ وجود ندارد. آنچه وجود دارد طيف وسيع امواج الكترومغناطيسى است كه فقط بخشى از آن قابل رؤيت است. طول موجهاى مختلف اين بخش هر يك به صورت رنگى متفاوت ادراك مى‏شوند.

 اگر نور خورشيد را از منشورى عبور دهيد، تجزيه مى‏شود و يك طيف نورى به وجود مى‏آورد. قسمتى از اين طيف كه قابل رؤيت است از نظر طول موج بين 760 تا 385 ميلى ميكرون واقع مى‏شود. اين طول موجهاى مختلف در روى چشم ما تأثيرات مختلف مى‏گذارد و مغز ما آنها را به رنگهاى مختلف تعبير مى‏كند: ناحيه 760 ميلى ميكرون به صورت قرمز و ناحيه 385 ميلى ميكرون به صورت بنفش ادراك مى‏شود. ولى بالاتر از 760 و پايين‏تر از 385 نيز طول موجهايى هست كه عصب چشم ما را متأثر نمى‏كنند و در نتيجه ديده نمى‏شوند. طول موجهاى زير قرمز، يعنى بزرگتر از 760 ميلى ميكرون، به صورت حرارت احساس مى‏شوند و طول موجهاى فرابنفش، يعنى ريزتر از 385 ميلى ميكرون، پوست بدن را مى‏سوزانند و رنگ آن را قهوه‏اى يا برنزه مى‏كنند. وقتى مى‏گوييم اين پارچه، مثلاً، قرمز است، بدان معنا است كه اين پارچه خاصيتى دارد كه هيچ يك از طول موجهاى طيف نور را جز طول موج قرمز منعكس نمى‏كند.

 از آنچه گذشت ظاهراً بايد چنين نتيجه گرفت كه معرفت ما از جهان خارج واقعى نيست، جهانى كه ما درك مى‏كنيم ساخته و پرداخته دستگاه عصبى ماست، ما در محدوده داده‏هاى حسّى خود محبوس هستيم و شايد هيچ وقت نتوانيم به واقعيّتِ واقعيت پى ببريم. اين، تصويرى بسيار تيره از شناخت جهان در برابر چشمان ما ترسيم مى‏كند. اما خوشبختانه اين تصوير، آنقدرها هم تيره نيست. مغز انسان داراى خصوصيّتى است كه آن را «علّت‏يابى» مى‏ناميم. اين ويژگى مغز، ما را مجبور مى‏كند كه گاهى خود را به آب و آتش بزنيم تا علت يا چرايى پديده‏هاى پيرامون خود را كشف كنيم و درست همين خصيصه مغز است كه خاستگاه كشفيّات شگرف، نظريه‏هاى علمى و بالاخره سرمنشأ همه دانش‏هايى است كه دستاورد انسان، يا به بيان دقيق‏تر، دستاورد انسان انديشه‏ورز است. كوتاه سخن آن كه خصوصيّتِ علّت‏يابى مغز اجازه نداده و نمى‏دهد كه انسان در زندان دريافت‏هاى حسّى خود محبوس بماند.

 اجازه بدهيد مثالى بزنيم. همه ما با جدول تناوبى عناصر شيميايى كه به جدول مندليف معروف است آشنا هستيم. «مندليف در سال 1869 از روى معلومات تجربى خود، به اين نتيجه رسيد كه خواص عناصر، توابع تناولى اوزان اتمى آنهاست و به همين جهت عناصر را در يك دستگاه تناولى تنظيم كرد… هنگامى كه مندليف جدول خود را مرتب كرد، بعضى از خانه‏هاى جدول با هيچ يك از عناصر شناخته شده آن روز جور در نمى‏آمد و پر نمى‏شد. مندليف معتقد بود كه اين خانه‏هاى خالى، مخصوص عناصرى است كه بر حسب اتفاق هنوز كشف نشده‏اند و يقيناً روزى كشف خواهند شد. مندليف خواص و اوزان اتمى اين گونه عناصر را با دقت كامل پيشگويى كرد»[3]. جالب اين كه در زمان حيات مندليف عده‏اى از آن عناصر كشف و خانه‏هاى خالى آنها پر شد. و امروز همه عناصر مفقود در جدول مندليف به كمك خود جدول كشف شده‏اند. اگر مغز ما طورى ساخته نشده بود كه در پى علّت‏يابى باشد، مندليف به فهرست كردن همان تعداد عناصرى كه تا آن زمان كشف شده بودند بسنده مى‏كرد و كار شناخت عناصر به اينجا نمى‏كشيد.

 اكنون اجازه بدهيد نكاتى را كه بطور جداگانه بحث كرديم كنار هم بگذاريم و ببينيم چه تصويرى ظاهر مى‏شود. انسان موجودى است كه در محدوده دريافتهاى حسّى خود باقى نمى‏ماند و در جستجوى شناخت از كران تا كران عالم هستى را درمى‏نوردد. از سوى ديگر اين انسان، مجهز به ابزار زبان است و مى‏تواند دريافتهاى خود را به ديگران منتقل كند، بطورى كه آنچه ارزش دانستن داشته باشد، بزودى در اختيار همگان قرار مى‏گيرد و جزو گنجينه دانش بشرى مى‏شود. اكنون كه من با شما صحبت مى‏كنم شما صداى مرا مى‏شنويد. ترديدى نيست كه صداى من از راه حسّ شنوايى به مغز شما منتقل مى‏شود، درست از همان مجرايى كه صداى بوق اتومبيل يا زنگ تلفن يا صداهاى ديگر به مغز شما راه پيدا مى‏كنند. اما بين اين صداها و صداى گفتار، تفاوت ماهيتى وجود دارد. صداهاى معمولى، محركهاى شنيدارى ساده‏اى هستند كه در نهايت هر يك به چيزى دلالت مى‏كنند. اما زبان كه از راه گفتار به ما عرضه مى‏شود محرك صوتى محض نيست، بلكه وسيله‏اى است براى انتقال اصلاعات كدگذارى شده، يا به بيان ديگر، وسيله‏اى است براى انتقال مفاهيم.

 اكنون به موضوع حل مسأله باز مى‏گرديم. من براى حل مسأله به حافظه نياز دارم، شمپانزه‏ها نيز براى حل مسأله به حافظه نياز دارند. اما بين حافظه شمپانزه و حافظه من تفاوت ماهيتى وجود دارد: حافظه شمپانزه محدود به اطلاعات حسى او است و مفهوم‏سازى او هم در محدوده همان اطلاعات حسى صورت مى‏گيرد. اما حافظه من، گذشته از اطلاعات حسى، انباشته از مفاهيمى است كه از راه زبان به من منتقل شده است. صِرف وجود زبان، به حافظه هر يك از ما انسانها غنايى بخشيده است كه بدون زبان محال بود از آن برخوردار باشيم. بنابراين، به اعتبار نوع متفاوت حافظه‏اى كه در شمپانزه و انسان وجود دارد بايد نتيجه گرفت نوع مسائلى كه شمپانزه مى‏تواند حل كند با نوع مسائلى كه انسان مى‏تواند حل كند اختلاف كيفى دارند و اگر تشابهى بين آنها مشاهده مى‏شود، صرفاً يك تشابه ظاهرى است. اگر اين استدلال درست باشد بايد پذيرفت كه زبان در تفكّر ما نقشى كليدى دارد، گو اين كه اين بدان معنا نيست كه همه انواع تفكّر الزاماً صورت كلامى داشته باشند.

 در عبارات پيشين واژه‏هاى «مفهوم» و «مفهوم سازى» را به كار برديم بدون اين كه آنها را تعريف كرده باشيم. اكنون مى‏خواهيم در اين باره توضيح بيشترى بدهيم. يكى ديگر از ويژگيهاى مغز ما مفهوم‏سازى (concept formation) است. اين ويژگى را مى‏توان انتزاع (obstraction) نيز ناميد. مفهوم‏سازى فرايندى است كه به پيدايش مفاهيم ذهنى مى‏انجامد. هر مفهوم يك مجموعه يا يك مقوله معنايى است كه افراد آن مجموعه به اعتبار وجه يا وجوه اشتراك خود در آن راه يافته‏اند. مفاهيم، ابداعات ذهن ما هستند و در دنياى بيرون وجود خارجى ندارند. مثلاً «انسان» يك مفهوم است كه بكلى ساخته ذهن است. در جهان خارج انسان وجود ندارد، آنچه وجود دارد افراد هستند با نامهاى متفاوت، با چهره‏هاى متفاوت، با خلق و خوى متفاوت، همانطور كه در اين تالار مى‏بينيم. اما به رغم اين تفاوتها، اين افراد ويژگيهاى مشتركى نيز دارند كه به ذهن ما اجازه مى‏دهد، به اعتبار آن مشتركات، آنها را در يك مجموعه يا مقوله يا طبقه قرار دهد. همين استدلال نيز درباره درخت، ميز، سيب و غيره صادق است.

 قدرت مفهوم‏سازى مغز ما حدّ و مرزى ندارد. ما اغلب از مفاهيمى كه خود انتزاعى هستند مفهومهاى انتزاعى‏ترى مى‏سازيم. مثلاً از انسان، انسانيت و از انسانيت، انسانيت دوستى را مى‏سازيم. (human  humanity  humanitarianism) از سوى ديگر مفاهيمى مى‏سازيم مانند آزادى، قدرت، عشق، نفرت كه تعريف آنها نه‏تنها بس دشوار است، بلكه افراد مختلف از آنها تعبيرهاى متفاوت و گاه متضادى دارند. كار مفهوم‏سازى ممكن است در حدى از انتزاع صورت گيرد كه ما خود تصديق كنيم وجود چنين چيزى در عالم واقع محال است. بسيارى از مفاهيم رياضى از اين گونه‏اند. تعريف «نقطه» به چيزى كه نه طول دارد و نه عرض و نه ارتفاع، و تعريف «مجموعه تهى» به مجموعه‏اى كه هيچ عضوى ندارد، مفاهيمى از اين دست هستند. اينجا جايى است كه زبان با تفكر سخت گره مى‏خورد. مغز اين مفاهيم را مى‏سازد و زبان روى آنها نام مى‏گذارد و ما به تدريج عادت مى‏كنيم در هنگام تفكر به جاى اين كه خودِ مفاهيم را به كار گيريم، از كلمات كه «برچسب‏هاى» آن مفاهيم هستند، استفاده كنيم. اين جانشينى كم كم آنقدر عادى مى‏شود كه كلمات براى ما موجوديت يا واقعيت پيدا مى‏كنند، نه مفاهيم. اغلبِ مردم كلماتى را به كار مى‏برند كه اگر شما آنها را متوقف كنيد و مفهوم آن كلمات را از آنها بپرسيد، از پاسخگويى عاجز مى‏مانند. اين كار، بى‏شباهت به استفاده از پول در معاملات نيست. اگر پول در كار نبود، ما مجبور بوديم كالاهاى خود را با خود حمل و معاوضه كنيم، ولى با وجود پول، مجبور به چنين كار پر زحمتى نيستيم. بر همين قياس، استفاده از كلمات به جاى مفاهيم از بار حافظه مى‏كاهد و تفكر را براى ما نه‏تنها آسان بلكه امكان‏پذير مى‏كند. كلمات گاه چنان نيروى سحرانگيزى پيدا مى‏كنند كه ما را مى‏فريبند تا تصوّر كنيم كه هر چه در زبان نامى دارد در دنياى خارج نيز وجود مستقلى دارد، و حال آنكه چنين نيست. مثلاً آيا تاكنون فكر كرده‏ايد كه واژه «زمان» كه ما اين همه آن را به كار مى‏بريم ممكن است به چيزى دلالت كند كه اصلاً وجود نداشته باشد؟ آيا فكر كرده‏ايد كه مفهوم زمان ممكن است بكلى موهوم باشد؟

 ما تا اينجا كوشيديم شواهدى ارائه كنيم كه نشان مى‏دهند زبان در تفكر مؤثر است و گاهى نقش كليدى دارد، اما نگفتيم كه تفكر ما هميشه جنبه كلامى دارد و هميشه در قالب كلمات و جملات صورت مى‏گيرد. ما اغلب هنگام تفكر، تصويرپردازى نيز مى‏كنيم و تفكر ما حالت تصويرى - كلامى به خود مى‏گيرد. گاهى نيز تفكر ما كلاً جنبه تصويرى دارد. بعضى از محققان معتقدند كه افراد از نظر استفاده از زبان يا تصوير در هنگام تفكر با هم تفاوت بسيار دارند. شما حتماً افرادى را ديده‏ايد كه هنگام تفكر عملاً با خود حرف مى‏زنند و حتى ژست‏هايى را كه با تفكّر آنها ملازمه دارد از خود بروز مى‏دهند. ولى همه اين طور نيستند. بعضى از محققان روى جنبه تصويرى تفكر بسيار تأكيد مى‏كنند. مغز ما چنان ساخته شده كه لحظه‏اى نمى‏تواند بدون فعاليت بماند. وقتى محركهاى محيط به اندازه كافى جالب نباشند و نتوانند توجه ما را به خود جلب كنند، مغز شروع به پرسه‏زدن مى‏كند و در اين پرسه‏زنى بعضى از خصوصيات رؤيا را پيدا مى‏كند. از ويژگيهاى رؤيا اين است كه مقيد به زمان و مكان نيست، حتى مقيد به محدوديت‏هاى جهان فيزيكى هم نيست. اگر مطالب اين سخنرانى براى شما جالب نباشد، بى‏اختيار مغز شما شروع به پرسه‏زدن مى‏كند و از اينجا به آنجا و از اكنون به گذشته و از گذشته به آينده و از آينده به آينده‏هاى دورتر مى‏رود و باز مى‏گردد. گفته شده است كه تفكرات بعضى از مردم خالى از اين پرسه‏زنى‏هاى ذهنى نيست، و اتفاقاً گاهى در همين پرسه‏زنى‏هاست كه آنها به راه‏حلى براى مشكل خود دست مى‏يابند. آنچه مى‏خواهيم نتيجه بگيريم اين است كه تفكر صرفاً در قالب كلمات و جملات صورت نمى‏گيرد و با نوعى تصويرگرى همراه است كه شدت و ضعف آن در افراد مختلف متفاوت است.

 اكنون مى‏خواهيم ببينيم اين ادعاى انشتين كه گفته است در تفكرات علمى خود از كلمات استفاده نكرده است چه مبنايى مى‏تواند داشته باشد. چنانكه گفتيم، بعضى از متفكران ديگر نيز نظر انشتين را تأييد كرده‏اند. توجيه اين امر مى‏تواند يكى از دو علت زير يا آميزه‏اى از هر دو علت باشد: يكى استفاده از قوه تخيّل است. تخيّل از ابزارهاى شناختى ذهن است. تخيل يعنى توانايى تجسم چيزى كه تاكنون وجود نداشته يا مشاهده نشده است. اساساً خلاقيت، ثمره تخيل زايا و در عين حال روشمند است. در ميان انواع تخيل، قدرت تجسم فضايى جايگاه ويژه‏اى دارد. تجسم فضايى يكى از مؤلفه‏هاى هوش است. تجسم فضايى يعنى مجسم كردن يا ديدن اشياء بالقوه در يك فضاى سه بُعدى. همه ما به درجات مختلف از نيروى تجسم فضايى برخورداريم ولى معدودند كسانى كه نيروى تجسم فضايى آنها به درجه خلاقيت برسد و به طور مسلم انشتين از كسانى بوده كه از اين موهبت سخت بهره‏مند بوده است.

 توجيه ديگرى كه مى‏توان براى گفته انشتين تصوّر كرد استفاده او از رياضيات به جاى زبان بوده است. رياضيات، ناب‏ترين و انتزاعى‏ترين صورت استدلال است. در واقع رياضيات محض و فيزيك نظرى گواه اين واقعيت هستند كه قدرت انتزاعى مغز انسان حد و مرزى ندارد. وقتى از «برتراند راسل» خواستند كه رياضيات را تعريف كند. او جواب داد: «رياضيات علمى است كه هنگام بحث از آن، ما نه مى‏دانيم راجع به چه چيز صحبت مى‏كنيم و نه مى‏دانيم آنچه مى‏گوييم درست است يا نه.» اگر چه اين پاسخ به شوخى مى‏ماند، ولى عين واقعيت است. اجازه بدهيد مثال ساده‏اى بزنيم. وقتى مى‏گوييم 6 = 2 + 4 هيچكس نيست كه در درستى اين رابطه ترديد كند. ولى توجّه داشته باشيد كه در عالم واقع 4 و 2 و 6 وجود ندارد. آنچه وجود دارد 4 تا و 2 تا و 6 تا از يك چيز يا چيز ديگر است. به بيان ديگر، در عالم واقع عدد بدون معدود وجود ندارد. در اين رابطه، 4 انتزاعى است از تمام گروههاى چهارتايى و 2 نيز انتزاعى است از تمام گروه‏هاى دوتايى و 6 نيز انتزاعى از تمام گروه‏هاى شش تايى. بنابراين، بخش اول حرف راسل درست است: ضمن اين كه رابطه 6 = 2 + 4 صادق است، ما نمى‏دانيم مصداق 4 و 2 و 6 چيست، يا به بيان ديگر، نمى‏دانيم راجع به چه چيز صحبت مى‏كنيم. اما بخش دوم حرفِ راسل كه «در رياضيات نمى‏دانيم آنچه مى‏گوييم درست است يا غلط»: اگر بگوييم 4 هندوانه بعلاوه 2 هندوانه مى‏شود 6 هندوانه حرف ما درست است، اما اگر بگوييم 4 هندوانه بعلاوه 2 خيار مى‏شود 6 هندوانه حرف ما غلط است. با اين همه، اين رابطه كماكان صادق است زيرا آنچه اين رابطه مى‏گويد اين است كه چهار چيز بعلاوه 2 چيز مى‏شود 6 چيز، حالا اين چيزها هرچه مى‏خواهند باشند. در يك جمله اين كه رياضيات با واقعيات كارى ندارد، بلكه با روابط منطقى بين واقعيات سروكار دارد.

 آنچه مى‏خواهيم نتيجه بگيريم اين است كه استدلال در چهارچوب رياضيات نيازى به زبان ندارد و چون تفكرات انشتين و افراد نظير او بسيار انتزاعى است و با استفاده از مفاهيم و علائم رياضى انجام مى‏شود، مى‏تواند بدون استفاده از زبان صورت گيرد.

 در پايان مقال، لازم است به فرضيه «وورف»، محقق و زبانشناس آمريكايى، نيز اشاره‏اى كرده باشيم. وورف ادعا مى‏كند كه ساختار زبان آن قدر مهم است كه ساختار و ماهيت انديشه را تحت‏الشعاع خود قرار مى‏دهد. او تا آنجا پيش مى‏رود كه مى‏گويد ادراك سخنگويان يك زبان از جهان خارج، يا به بيان ديگر، جهان‏بينى آنها، از مقولات زبان آنها متأثر است. مثلاً سخنگويان زبانى كه مقولات دستورى آن بين زمان حال و زمان آينده فرقى نمى‏گذارد، از زمان تصور متفاوتى دارند تا سخنگويان زبانى كه در آن اين تمايز وجود دارد. آزمايشهاى زيادى طراحى شده تا نظريه وورف را به محك بزند. اين فرضيه، اگرچه هنوز فراموش نشده، اما از اين آزمايشها پيروز بيرون نيامده است. تجربه روزمره ما نيز آن را تأييد نمى‏كند. مثلاً زبان عربى بين مذكر و مؤنث فرق مى‏گذارد؛ در زبان فرانسه نيز تمايز مذكر و مؤنث وجود دارد. ولى آيا فرانسويان و اعراب، به اعتبار اين تمايز مشترك زبانى، نسبت به زن نگرش مشابهى دارند؟ تا آنجا كه من مى‏فهمم جواب اين سؤال منفى است. نگرش نسبت به زن، يك امر فرهنگى است و نه يك مسأله زبانى. به همين دليل، نگرش فرانسويها نسبت به زن به نگرش انگليسيها بسيار نزديك‏تر است تا به اعراب، و اين در حالى است كه در زبان انگليسى، تمايز مذكر و مؤنث وجود ندارد، ولى در عربى اين تمايز وجود دارد. به عنوان مثال ديگر، مى‏بينيم كه در زبان انگليسى، فارسى و بسيارى از زبانهاى هند و اروپايى هفت واژه براى ناميدن رنگهاى اصلى وجود دارد، ولى در زبان ناواهو، زبان يكى از قبايل سرخ‏پوست آمريكا، براى ناميدن رنگهاى اصلى فقط سه واژه وجود دارد، در نتيجه آنها براى سبز و آبى فقط يك واژه دارند. با اين همه، ادراك سخنگويان ناواهو از رنگ با ادراك انگليسى‏زبانها از رنگ فرقى ندارد. آنها، با آنكه براى سبز و آبى يك واژه بيشتر ندارند، درك مى‏كنند كه اينها دو رنگ متفاوت هستند، و آنها را همانگونه از هم جدا مى‏كنند كه ما انواع مختلف رنگ آبى را از هم جدا مى‏كنيم و مى‏گوييم، مثلاً، آبى سير، آبى فيروزه‏اى، آبى روشن و غيره.

 ناگفته نماند كه فرضيه وورف، به رغم شواهدى كه در رد آن ارائه شده، هنوز طرفداران سينه‏چاكى دارد كه همچنان معتقدند زبان ساختار انديشه ما را تعيين مى‏كند.

زبان و مغز

در رساله بقراط آمده است:مغز پيام آور ادراك است و ابزاري براي كسب خرد و دانش. در پستهای گذشته برخي جزئيات مشخصه هاي زباني كه مردم براي ايجاد و درك پيام هاي زباني به كار مي برند توصيف شد. اكنون اين سئوال مطرح مي شود كه توانايي استفاده از مغز در كجا قرار دارد و اگر جايگاه آن در مغز مي باشد دقيقا در كدام بخش آن است؟درواقع  تلاش براي رسيدن به پاسخ اين سئوال و درك بسياري از پيچيدگي هاي توانايي زباني بشر قدمتي به اندازه تاريخ دارد.

بخش هاي مغز

به منظور بررسي دقيق نواحي خاصي از مغز كه به عملكرد زباني مرتبط مي شوند سري را بدون مو پوست و استخوان جمجمه در نظرمي گيريم كه پايه مغز و جسم پينه اي آن برداشته شده است.آن گاه دو بخش اصلي باقي مي ماند:نيمكره ي چپ و نيمكره راست.اگر نيمكره چپ را طوري قرار دهيم كه بخش جانبي آن در معرض ديد باشد و نيمكره ي راست را به طور مورب رو به بالا قرار دهيم تصوير زيربه دست مي آيد.بخش هاي پررنگ شده ي تصوير نشان دهنده ي قسمت هاي مربوط به عملكرد زباني است.

1-ناحيه بروكا  در دهه ي 1860 پل بروكا جراح فرانسوي در يك جلسه ي علمي در پاريس اعلام كرد كه توانايي زباني ما در نيمكره چپ مغز قرار دارد.شاهد او براي اين ادعا 8 بيماري بود كه در نتيجه ي وارد شدن آسيب به قشرگفتاري پيشين در نيمكره ي چپ مغزشان دچارمشكلات جدي در توليد گقتار شدند.اين قسمت به ناحيه ي بروكا معروف شد.

2-ناحيه ورنيكه  در دهه ي1870كارل ورنيكه پزشك آلماني در يك گزارش اعلام كرد كه قشر گفتاري پسين در بيماراني كه مشكلات درك گفتاري دارند آسيب ديده است.با اين كشف مشخص شد كه اين قشر يا همان ناحيه ورنيكه به طور جدي در درك گفتار دخالت دارد.

3-ناحيه حركتي تكميلي  در دهه ي1950دو جراح اعصاب به نام هاي پنفيلد و رابرتز مداركي دال بر دخالت اين ناحيه در توليد فيزيكي گفتار ارائه دادند.اين دو دريافتند كه با وارد كردن اندكي جريان برق به نواحي خاصي از مغز مي توان بخش هايي را كه تحريك الكتريكي آن ها باعث تغيير در توليد عادي گفتارمي شود شناسايي كرد.از آن جا كه اين ناحيه بسيار نزديك به شياري است كه بخش اعظمي از اعمال حركتي درآن جا كنترل مي شود مي توان نتيجه گرفت كه اعمال حركتي دخيل در توليد گفتار نيز از اين ناحيه عمومي كنترل مي شود.در واقع پنفيلد و رابرتز توانستند با همكاري صدها بيمار كه شجاعانه حاضر شدند تحت عمل جراحي بدون بيهوشي قرار بگيرند به اين حقيقت دست يابند كه اين 3 ناحيه در نيمكره ي چپ مغز نقش اساسي در توليد گفتارو زبان دارند.

نظريه منطقه بندي مغز  با شناسايي اين3 ناحيه به اين نتيجه مي رسيم كه مي توان جنبه هاي خاصي ازتوانايي زباني رادرهماهنگي با مكان هاي خاصي در مغز قرار داد و اين كه فعاليت هاي مغزي كه در شنيدن درك و سپس بيان يك كلمه دخالت دارند از الگوي خاصي پيروي مي كنند.كلمه در ورنيكه شنيده و درك مي شود سپس به ناحيه بروكا براي تدارك توليد منتقل مي شود و بعد از آن به ناحيه حركتي فرستاده مي شود تا به طور فيزيكي ادا گردد.اين نظريه راهي است براي بيان اين كه توانايي هاي زباني ما مكان هاي قابل شناسايي در مغز دارند. اما براي توضيح آن و پي بردن به  ساختمان پيچيده مغز به ناچار از ذكر روابط پيچيده اعصاب مركزي  نقش پيچيده خون رساني درمغز و ماهيت همبستگي متقابل بسياري از عملكردهاي مغز چشم مي پوشيم چرا كه قادر نيستيم مدارك فيزيكي مستقيمي از فرايندهاي زباني در مغز به دست آوريم. اما شايد بهترين راه به كار بردن يك توصيف استعاري باشد. مانند فرويد كه هوشمندانه استعاره ماشين بخار را براي شرح برخي فعاليت هاي مغز به كار مي برد و يا ارسطو كه از مغز به عنوان اسفنجي سرد براي خنك نگاه داشتن خون ياد مي كرد.

پديده نوك زبان و لغزش هاي زباني  همه ما به عنوان توليدكنندگان گفتار هر از گاهي در به كارگيري هماهنگ مغزو گفتاربا مشكل روبرو مي شويم.مثلا در پديده نوك زبان كلمه اي از ذهنمان مي گريزد به اين معني كه آن كلمه را مي دانيم اما نمي توانيم به زبان بياوريم. بررسي ها نشان مي دهد كه معمولا صورت واجي خلاصه و دقيقي از آن كلمه در ذهنمان وجود دارد كه مي توانيم نخستين آواي آن را به طور صحيح ادا كنيم و حتي تعداد هجاهاي آن كلمه را نيز مي دانيم.اين پديده كه عمدتا در مورد كلمه ها و اسامي غيررايج مشاهده مي شود نشان دهنده آن است كه مخزن كلمات ما بر اساس اطلاعا ت واجي به طور نسبي سازمان يافته است و بعضي از كلمه ها درآن مخزن آسان تر از ساير كلمه ها بازيابي مي شوند.زماني كه درفرايند بازيابي دچار اشتباه مي شويم مي بينيم كه اغلب بين كلمه مورد نظر و كلمه اشتباه تشابهات واجي زيادي وجود دارد.

لغزش زباني  نوع ديگري از اشتباه زباني است كه بر اثر آن عبارات درهم و برهم توليد مي شود.اين نوع اشتباه به اسپونريزم نيزمعروف است و علت اين نامگذاري فردي است به نام ويليام اسپونر رئيس يكي از دانشكده هاي اكسفورد كه به دليل لغزش هاي زباني خود معروف بود.بيشتر لغزش هايي كه به او نسبت دادند از نوع تغيير جاي دوآوا بوده است.معروف ترين آن اين جمله است:

You have hissed all my mistory classes.

مثال فارسي:  باثار آستاني

به هر حال اغلب اشتباهات زباني در نتيجه تغيير مكان آوايي از يك كلمه به كلمه بعدي به وجود مي آيد.مثل:سيگ سياه به جاي سگ سياه.يا بر اثر به كار بردن يك آوا از كلمه بعدي در كلمه قبلي مانند: مياهوي مهماني به جاي هياهوي مهماني. چنين اشتباهاتي اتفاقي نبوده و زنجيره هاي واجشناسي در ايجاد آنها دخيل اند ودر واقع اشتباهاتي هستند كه مغز به هنگام سازماندهي پيام هاي زبا ني مرتكب مي شود.

نوع ديگري از اشتباهات كه كم تر مشاهده مي شود لغزش هاي گوش ناميده مي شود و نشان دهنده آن است كه چگونه مغز تلاش مي كند نشانه شنيداري دريافت شده را درك كند.

براي مثا ل : great ape  را مي شنويم و و تعجب مي كنيم كه چرا كسي در دفتر كار به دنبال

آن مي گردد در حالي كه گويشور در واقع عبارت grey tape را بيان كرده است .

زبان پريشي  اشتباهات زباني ذكرشده كه گاه گاهي دچار آن مي شويم بسيار متفاوت است با انواع مختلف  لغزش هاي زباني كه برخي افراد تمام عمر با آن مواجهند.اين لغزش ها زبان پريشي ناميده مي شود و نقصي در عملكرد زباني است كه بر اثر آسيب ديدگي مناطق خاصي از مغز ايجاد شده و نتيجه آن ايجاد مشكل در درك يا توليد صورت هاي زباني است.

طبقه بندي انواع زبان پريشي معمولا بر اساس علايم بيماري شخص زبان پريش صورت مي گيرد.

زبان پريشي بروكا  در اين زبان پريشي كه نوع وخيم آن است فرد مبتلا با مشكلاتي مانند كاهش عمده در ميزان گفتار توليد آشفته آرام ومعمولا همراه با تلاش فراوان دست به گريبان است.در اين نوع زبان پريشي اغلب تكواژهاي واژگاني(افعال و اسامي)به كار مي روند و تكواژهاي دستوري(حرف تعريف حروف اضافه و تكواژهاي تصريفي) پي در پي حذف مي شوند به اين دليل آن را از نوع بدون دستورمي دانند.نمونه اي از گفتار فردي كه زبان پريشي او خيلي شديد نيست:وي در جواب به اين سئوال كه  صبحانه چه خورده اي؟ مي گويد:

من تخم مرغ ها و خوردم وقهوه نوشيدم صبحانه.

زبان پريشي ورنيكه  نوعي زبان پريشي است كه بر اثر آن در درك شنيداري اشكالاتي بوجود مي آيد و گاهي زبان پريشي حسي ناميده مي شود.دراين نوع  زبان پريشي بر خلاف زبان پريشي بروكا فرد مبتلا قادر است به راحتي و همراه با آهنگ و تلفظ صحيح صحبت كند

اما در عين حال گفتار وي همراه با اشكالات واژگاني بسياري است.شخص زبان پريش عبارت هاي خيلي كلي را حتي در پاسخ به سئوال هاي خاص كه براي كسب اطلاعات پرسيده مي شود ارائه مي كند.اشكال در پيدا كردن كلمه هاي صحيح و طول و تفصيل نا بجا در كلام

نيز بسيار رايج است. مثال:     -آيا دوست داري در گانزاس باشي؟    - بله هستم.

انوميا  در اين نوع زبان پريشي بيمار دربه زبان آوردن اسامي دچار مشكل مي شود. با اين حال به محض اين كه شخصي اسم فرد يا شئ مورد نظر را برايش بازگو كند آن را تشخيص مي دهد. فرد مبتلا هم چنين معمولا مي تواند اسم درست را از ميان گروهي از نام ها انتخاب كند. درك و تكرار گفتار نيز در اين افراد به شكل طبيعي انجام مي گيرد و گفتار آن ها روان و سليس است.

به هر حال مشكل كلمه يابي در بسياري از زبان پريشي ها وجود دارد. هم چنين در بسياري موارد مشكلات گفتاري با مشكلات نوشتاري و آسيب هاي شنيداري با مشكلاتي درخواندن همراه است.مي توان گفت انواع زبان پريشي هايي كه توصيف شد هميشه بر اثر آسيب رسيدن به نيمكره چپ به وجود مي آيد.البته برتري نيمكره چپ در فعاليت هاي زباني از طريق تحقيق ديگري نيز ثابت شده است.

استماع دو گانه  اين روش آزمايشي برپايه اين واقعيت استوار است كه هر آزمايشي در سمت راست بدن صورت گيرد در نيمكره چپ  مغز پردازش مي شود و باالعكس.در اين آزمايش دو نشانه آوايي متفاوت به طور هم زمان از طريق يك جفت گوشي به گوش هاي فرد تحت

آزمايش مي رسد.مثلا از يكي از گوشي ها صداي "با"و از گوشي ديگر دقيقا در همان زمان صداي"دا". وقتي از او پرسيده شود چه صدايي را شنيده آوايي را كه از گوش راست به او رسيده شناسايي مي كند.اين پديده مزيت گوش راست در شنيدن آواهاي زباني نام دارد.در اين فرايند نشانه زباني دريافت شده از طريق گوش چپ به نيمكره راست فرستاده مي شود و سپس براي پردازش به نيمكره چپ (مركز زبان) ارسال مي شود.اين مسير غيرمستقيم طولاني تر از مسيري است كه يك آوا از گوش راست تا نيمكره چپ مغز طي مي كند و اين بدان معني است كه نخستين نشانه اي كه پردازش مي شود برنده است.در اين ميان مسئوليت پردازش بسياري از نشانه هاي دريافتي غيرزباني به عهده نيمكره راست است.بنابراين نيمكره راست آواهاي غير گفتاري و نيمكره چپ آواهاي زباني را پردازش مي كند.

دوره بحراني  در طول دوران كودكي ( تا دوران بلوغ ) دوره اي وجود دارد كه در آن مغز انسان بيش ترين آمادگي را براي پذيرش و  يادگيري يك زبان خاص دارد. اين دوره را دوره بحراني ناميده اند. اگر كودك در اين دوران بنا به هر دليلي نتواند زبان را فرا بگيرد در سال هاي بعدي عمر خود با مشكلات زيادي براي يادگيري زبان روبرو خواهد شد.